CompactFlash (CF)

CompactFlash, ürünlerini inceleyeceğimiz SanDisk tarafından 1994 yılında geliştirilen bir flash bellek çeşidi. Üzerinde kendi kontrolcüsü bulunduğundan dolayı, performansı üreticilere göre değişebilir. Kontrolcüye göre kapasite; kapasiteye göre CompactFlash kalınlığı da değişebiliyor. Bazı özel kontrolcü taşıyan CompactFlash kartlarda "Ultra" ifadelerine sıkça rastlarız.

Yüzeysel olarak 43 X 36 mm boyutlarında. 3.3V ve 5V olmak üzere iki farklı voltaj seviyesinde çalışabiliyor. Type I ve Type II olmak üzere iki çeşidi var. Tek farkları kalınlıkları. Type I standardındaki CompactFlash 3.3 mm kalınlığında iken, Type II olan ise 5.5 mm kalınlığındalar. Type II standardını destekleyen slota, Type I standardındaki bellekler de takılabiliyor. Fakat sadece TYPE I slota, daha kalın olmasından dolayı Type II CompactFlash kartları takamazsınız.

CompactFlash kartların kapasiteleri günümüzde 4 GB'a kadar çıkabiliyor. 2 GB'a kadar olan CompactFlash kartları, destekleyen tüm kameralarda kullanılabilir fakat 2 GB üstü kartları FAT32 dosya sisteminde formatlamak gerektiğinden, kameranın bu dosya sistemini okuyup yazabiliyor olması gerekiyor. Type I formatında şu anda maksimum 2 GB, Type II formatında ise 4 GB'a kadar CF kartlar bulunuyor.

CompactFlash kartlar özellikle dijital fotoğraf makinalarında sıkça tercih edilen bir standart. Dijital SLR fotoğraf makinalarında genellikle CompactFlash tercih edilir. Yüksek yazma hızları, bu kameralarda kullanımı yaygınlaştırmıştır. Yaygınlaşmasının bir diğer sebebi ise, performansın CompactFlash üzerindeki kontrolcü ile artırılabilmesi ve ihtiyaçlara göre düzenlenebilmesi. Yüksek kapasitelerde de artık bulunabiliyor. Üstelik uygun fiyatlara.

CompactFlash kartların üretim tarihleri, onların performansı hakkında bir fikir verebilir. Alım sırasında en güncel CompactFlash kartları tercih etmeli. Performansda farklılıklar olabilir, ki arasında 1 sene üretim tarihi farkı olan iki üründen performansı yüksek olan, yeni üretilen ürün olacaktır.

Dijital kameraların haricinde, PDA'larda ve photo printer'larda kullanımı yaygın.

Memory Stick

Memory Stick, Sony'nin geliştirdiği bir Flash bellek çeşidi. Sony'nin pazardaki standart belirleme gücü ve bir ürünü pazara sokma gücü belli olduğundan, özellikle kendi dijital ürünlerinde kendi geliştirdiği bir teknolojiyi kullanmak istedi. Memory Stick, bu girşimin sonucudur diyebiliriz. Kullanım alanları çok yaygın. MP3 Player'lar, dijital fotoğraf makinaları, telefonlar, televizyonlar, oyun konsollarında vs. kullanılıyor. Özellikle ince yapısı itibariyle, kompakt ürünler için uygun bir ürün gibi gözüküyor.

Memory Stick'ler, "ufaltılmış" versiyonları saymazsak, 50 mm uzunluğunda, 21 mm genişliğinde ve 2.8 mm kalınlığında. Yapısında kontrolcü barındırıyor.

Memory Stick'ler şu anda maksimum 128 MB modüller halinde bulunuyor. Fakat, Sony'nin geliştirdiği seçilebilen hafıza modüllü 256 MB'lık Memory Stick'ler de bulunuyor. Bu ürünleri Sony'den başka Sandisk ve Lexar üretibiliyor. 256 MB'lık Memory Stick'lerin içerisinde 2 adet 128 MB'lık modül bulunuyor. Belleğin tek seferde maksimum 128 MB'ını kullanabiliyor; eğer bellek yetersiz gelirse bellek üzerinde bulunan "diğer belleğe geç" anahtarcığı ile diğer 128 MB'ı kullanabiliyorsunuz. Sony'nin belirttiğine göre, teorik olarak bir sınırlama yok fakat halen Memory Stick'in yüksek kapasiteli versiyonları üzerinde çalışıyorlar.

Daha yüksek kapasiteli ihtiyaçlar için Sony, Memory Stick Pro flash belleğini geliştirdi. Bu flash bellekler, 1 GB'a kadar bulunabiliyor. Tahmin edeceğiniz üzere, farklı bir kontrolcü ile bu iş yapılıyor.

Memory Stick'ler, genellikle Memory Stick Pro destekli bir aygıta takılabilirken, Memory Stick Pro'lar, Memory Stick destekli ürünlerde kullanılamayabilir. Bu konudaki detaylı bilgi için mutlaka kullanacağınız ürünün kitapçığına göz atmanız gerekiyor.

Memory Stick'in kendi resmi sitesini de vererek noktayı koyalım.

MultimediaCard (MMC) ve Secure Digital (SD)

MMC, 1997 yılında Sandisk ve Siemens tarafında geliştirilen ufak yapıdaki flash bellektir. Pul büyüklüğündedir. MMC'ler ağırlıklı olarak PDA'lar, telefonlar ve bazı dijital fotoğraf makinalarında halen destekleniyor. En son ulaşılan kapasite 128 MB. Daha yüksek kapasitelere çıkılması mümkün görünüyor ama buna gerek görlümüyor. Zira MMC ile aynı boyutlarda (çok ufak kalınlık farkını saymazsak) olan Secure Digital (SD) kartlar, MMC kartların yerini yavaş yavaş alıyor.

MMC ve SD kartlar yüzeysel olarak aynı boyuttalar ve cihazınız eğer SD kart detekliyorsa, buna MMC kartları da takabilirsiniz. Yani bir uyumluluk söz konusu. Fakat sadece MMC destekli bir aygıta SD kart takamazsınız. SD kartlar, MMC kartlardan daha kalın olduğundan böyle bir uyumsuzluk oluyor. Kalın olma sebebi ise farklı kontrolcü ve yapısal iç değişikliklerin olmasıdır.

SD kartlar, yine Sandisk başta olmak üzere Matsushita(Panasonic) ve Toshiba tarafından geliştirildi. Geliştirilmiş kopya koruma sistemi vaad ediyor. Bu kopya koruma sistemi, yazma koruması ile karıştırılmamlı. Buradaki koruma sistemi telif haklarıyla ilgili. Örneğin, telif haklı bir müzik dosyasını sadece kendi bilgisayarınızda kopyalabilirsiniz. Bir tür şifreleme tekniği getiriliyor. SD kartların okuma hızları kapasiteleri ile doğru orantılı olarak artıyor. Bunu testimizde de göreceğiz.

SD kartlar, CompactFlash'tan daha ufaklardır ve kullanım alanları ufak olmalarından dolayı zamanla genişliyor.

MMC, SD, CF ve MS'den başka SmartMedia adlı bir Flash bellek çeşidi daha var. Fakat bu ürün yerini diğer flash belleklere bırakıyor. Yeni taşınabilir cihazlarda bu standart desteklenmiyor. Ulaşılan maksimum kapasite 128 MB.

SD kartlar özellikle PDA'larda oldukça yaygın bir şekilde kullanılıyor. Dijital fotoğraf makinalarında, MP3 player'larda ve diğer taşınabilir cihazlarda kullanımı var.

Bilinmesi Gerekenler

Belli başlı flash memory çeşitleri hakkında temel bilgiler verdikten sonra, maddeler halinde sizlere önemli birkaç ek bilgi verelim.

SanDisk CompactFlash Ultra II - 1 GB

Yazma hızının üst seviyelerde olması gereken üst seviye cihazlar için üretilmiş bir CompactFlash kartı. 977 MB formatlanabilir alana sahip. Ürün Type I standırdında. Yani kalınlığı 3.3 mm. Üretim tarihi 2003 yılının 9. ayı. Bu da taze bir ürün.

Yazma hızının önemli olduğu cihazlar özellikle üst seviye dijital SLR kameralar. Zaten bu ürünün üretim sebebi de bu cihazlar. Özellikle seri bir şekilde çekilen pozları CompactFlash'a aktarırken yazma hızı ön plana çıkıyor. Yazma hızının yanında, dosya geçişlerindeki zaman da önemli. Kameranızla 4 tane arka arkaya resim çektiğinizi farzedelim. CompactFlash'ın bir resmi kaydettikten sonra ikinci resimi kaydetmeye başlamasına kadar geçen zaman aralığı da önemli. Ultra serilerinde bu zaman aralığı da kısaltılıyor.

Ürün, kutusu içerisinden özel taşıma plastiği ile çıkıyor. Ufak bir kullanım kitapçığı haricinde bir de CD çıkıyor. CD içerisinde, yanlışlıkla bilgileri sildiğiniz ya da formatladığınız flash belleğinizdeki verileri kurtarmak için "Rescue Pro" adlı veri kurtarma yazılımı çıkıyor. Gayet başarılı bir program. "Tam tarama" yaparsanız, işlem uzun sürüyor.

Ürünün 10 yıl garantisi var. Üst seviye bir ürün olduğu için haliyeli kutu içeriği diğer flash memory'lerden birazcık daha farklı. Özellikle veri kurtarma yazılımının verilmesi çok önemli.

Testler

CompactFlash kartları SanDisk Firewire ImageMate CF okuyucu/yazıcı ile test ettik. Diğer flash bellekler için SanDisk ImageMate 6in1'ı kullandık.

İlk olarak HD Tach 2.61 ile yaptığımız teorik test sonuçlarına bakacağız. Öncelikle okuma performanslarına bir göz atalım:

CompactFlash'lar önde. SD hemen arkasında. SanDisk'in 512 MB'lık SD kartının okuma performansı oldukça ilgi çekici. Aynı kategoride yer alan MMC ile karşılaştırıldığında 3,5 kat fark atmış. Memory Stick'ler ise bizim test platformumuzda vasat bir performans gösteriyor.

SD kartların performansının kapasite arttıkça artığını da bir kenara not edelim. Ama bu artış birebir olmuyor.

Şimdi de asıl önemli olan yazma hızlarına bir bakalım. Teorik olarak, CompactFlash Ultra II'nin üst seviye bir performans vermesi gerekiyor.

CF Ultra II'nin teorik yazma performansı oldukça iyi görünüyor. Fakat, SanDisk'in kutu üzerinde belirttiği 9 MB/sn'lik yazma hızından uzak. Bu sonuçları hangi ortamda aldıkları açıkça belirtilmediği için, SanDisk'in bu değerlerine kuşku ile bakmak zorundayız. Üreticiler kendileri yaptıkları testleri hangi ortamdan yaptıklarını açıkça belirtmeliler ki, alan kullanıcı neyin nasıl yapıldığını bilsin.

Üstelik, elimizdeki CompactFlash kartları 6in1 okuyucu ile tam verim alamadan kullandık. SanDisk'in sadece CompactFlash kartlar için geliştirdiği FireWire CF Reader / Writer ile testi yaptık. Eğer bir yanılgıya düşüp testtleri sadece 6in1 ile yapsaydık, CF kartların sunacağı performans daha da düşük olacaktı. Bu değerleri, okuyucuların incelemesinde sizlere vereceğiz.

Buradan şöyle bir sonuç da çıkartabiliriz: Özellikle CF kartların göstereceği performans, kullanıldıkları cihaza göre değişiklik gösterebiliyor. Bunun en basit örneğini kullandığımız SanDisk okuyucu / yazıcı cihazlarla gördük.

Memory Stick'lerin düşük performansı dikkat çekiyor. MMC, yine SD'nin çok arkasında kalıyor.

HD Tach ile son olarak ortalama erişim sürelerine bakacağız.

Düşük değerler daha iyi. Dikkatimiz yine Memory Stick'ler çekiyor. MS Pro, 1.9 ms gibi inanılmaz iyi bir performans gösteriyor. Standart MS ise 105.8 gibi kötü bir performans. Fakat MS'in erişim süresini genele bağlamak kötü olur. Çünkü buradaki sorunun, test ettiğimiz üründe kullanılan seçilebilir çift bellek olayının olabiliceğini tahmin ediyoruz. Elimizde tek taraflı MS olmadığı için bunu test edemiyoruz ama daha sonra test etmek üzere bir kenara not ediyoruz.

CF ve SD kartlar ise ortalama performans gösteriyor. Internet'te dolaşırken, başka marka CF kartların çok daha düşük sonuçlar aldığını gördük. Bu değerler 10 ms altında idi. Fakat bu arkadaşların testlerinde gördüğümüz kadarıyla, SanDisk CF kartlar ile ulaştıkları değerler bizimkilerle aynı. Dolayısı ile sonuçlarda bir terslik yok.

Teorik testler böyle. Şimdi de pratik performansa göz atmalıyız. Bunun için kendimiz ufak bir düzenek hazırlayarak test yaptık. Yazma performanslarına bakacağız. İçinde bolcana resim olan 44.2 MB'lık bir klasörü ve 42 MB'lık tek RAR dosyasını, ayrı ayrı flash belleklere kopyaladık ve kronometre ile zamanları ölçtük. Sonuçları saniye cinsinden veriyoruz ve düşük değer daha iyi. İlk olarak 44.2 MB'lık klasörümüzle başlayalım.

CF Ultra II oldukça iyi performans sergiliyor. Standart CF ile SD kart arasındaki yazma performansının iki kat oynadığını görüyoruz. Halbuki, HDTach'ın yazma performansına göre normal CF ile SD kart birbirne çok yakın performans gösteriyordu. Bu neden olabilir? Ard arda, sıralı veya rastgele dosya yazma performansında, dosyalar arası geçiş hızı oldukça önemlidir. Görülüyor ki, CF kartlar bu işi diğer flash belleklere göre daha hızlı yapıyor.

Bir de SD ile MMC kartları karşılaştıralım. SD ile MMC arasında 4 kat fark var. SD açık ara önde. HDTach testindeki yazma performansı farkına benzer bir sonuç alıyoruz.

Memory Stick'ler, özellikle MS Pro, performansları pek iç açıcı değil.

Bir de RAR dosyasını kullanarak yaptığımız testin sonuçlarına bakalım.

Burada farklar azalıyor. Sebebi ise, tek dosya kullanarak bu işi yapmamız. Mesela, SD ile normal CF arasındaki fark azalmış. CF Ultra II yine iyi. SD ile MMC arasındaki fark yine büyük: 3 kat. MS Pro ise yine düşük bir performans gösteriyor. İki farklı okuyucuda denememize rağmen teorik ve pratik değerler bu yönde.

Sonuçlar - Yorumlar - Tavsiyeler

Bu yazımızda Flash bellekleri tanıma fırsatı bulduk. Flash belleklerin özelliklerini ve çeşitlerini az-çok biliyorsunuz. Bu konuda dünyanın en büyük flash bellek üreticisi olan SanDisk'in ürünlerini de inceledik. SanDisk'in ürünleri hakkında yorum yapmadan önce, toparladığımız birkaç notu ve tavsiyeleri iletelim.

SanDisk'in ürünleri hakkında yorumlar yapalım:

SanDisk CompactFlash Ultra II: Hitap ettiği kesim üst seviye dijital SLR kamera kullanıcıları. Farklı kameralarda gösterdiği performansı sizlere iletemiyoruz ama yazma performansı gayet iyi. Standart CF kartlara göre 2 kat daha iyi yazma performansı var. 10 senelik garantisi ve yanında verilen veri kurtarma CD'si artıları.

Ancak, eleştireceğimiz taraflar da var. SanDisk, kutusu üzerinde yer alan 10 MB okuma, 9 MB yazma hızını hangi koşullarda aldığını belirtmeli. Bizim değerlerimize ve net üzerinde yapılan diğer testlere göre yüksek kalan değerler verilmiş.

Ürünün 1 GB versiyonu 425$ + KDV'lik etikete sahip. İlla ki üst seviye CF kart almanız gerekiyorsa ve bu fiyat sizin için yüksekse, 512 MB'lık versiyonu tercih edebilirsiniz. Eğer orta veya üst seviye dijital SLR makinanız yoksa, bu ürün size hitap etmiyor. Standart bir CF kart işinizi görecektir.

SanDisk CompactFlash 1GB: Standart bir CF kart. Okuma performansı Ultra II ile aynı. Ürünün eksik bir yanı yok. Veri kurtarma yazılımının olduğu CD'nin bu ürünle de birlikte gelmesini isteyebilirdik. Hoş olurdu. Zira, bu yüksek kapasiteli CF kartları kullanıcılar genellikle dijital fotoğraf makinaları ile kullanıyor ve her kullanıcının böyle bir yazılıma gün gelip ihtiyacı oluyor.

Ürünün fiyatı 315$ + KDV.

SanDisk SD 512 MB ve MMC 128 MB: SD kartların en yüksek kapasiteli versiyonu. Ürün kaliteli. Eğer MMC ile SD arasında tercih yapma şansınız varsa, tercihinizi SD kartlardan yana kullanmalısınız. Eğer tercih şansınız yoksa mecburen MMC alacaksınız. SD 512 MB fiyatı 232$, MMC 128 MB fiyatı 61$ ve SD 128 MB fiyatı 63$.

SanDisk MemoryStick Select 256 MB: Fiyatı uygun ve özellikle Sony kameraya sahip olanların rahatlıkla tercih edebileceği bir ürün. 256 MB kapasitesi artı özelliği. Biz Sony DSC-P52 ile kullandık; çok memnun kaldık. Zira, Sony dijital kameralar çok düşük belleklerle geliyor ve sizi illa ki bellek almaya zorluyor. Fiyatı 128$.

Memory Stick'lerin hoşumuza gitmeyen tek tarafı, yazma performansı oldu. Bunun da geliştirileceğini düşünüyoruz.

MemoryStick Pro 1 GB: Kaliteli, yüksek kapasiteye sahip ama çok pahalı. 692$ + KDV'lik fiyatı el yakıyor. Hitap ettiği kesim çok dar. Ancak, üst seviye Sony ürünlerini kullanan kullanıcılar tarafından tercih edilebilecek bir flash bellek çözümü. Özellikle 640x480 çözünürlüğünde video kayıt özelliği olan Sony kameralarda uzun süreli kayıt için yüksek kapasiteli bellek şart.

SanDisk'in ürünlerini genel olarak oldukça beğendik. Kaliteli. Bir de şu ürün kutularını kolay açılabilir yapsalar, çok daha iyi olacaktı. Bazılarının kutusunu açmak için 15 dakika uğraştığımı biliyorum.

Sonuç olarak, eğer flash bellek ihtiyacınız varsa SanDisk ürünlerini çekinmeden alabilirsiniz. SanDisk Türkiye distribütörü Turanlı Bilgisayar. Satın alma bilgilerini onlardan öğrenebilirsiniz.