Mp3 Hakkında Bilmek İstediğiniz Herşey

 

Mp3 Nedir?
Mp3 kelimesi, MPEG Layer 3'ün kısaltmasından oluşmuştur. (MPEG=Motion Pictures Experts Group). Yepyeni bir müzik formatıdır. Sıkıştırma algoritmaları geliştirilmeden önce bilgisayarlarda ses örnekleri wav, pcm, voc, au, snd gibi formatlarda saklanırdı. Bu formatlar sesi depolarken insan kulağının duyamayacağı ses frekanslarını da depolayarak dosyanın şişmesine yol açarlar. Bu formatlarda CD kalitesinde 3-5 dakikalık bir ses kaydının saklanabilmesi için 50 ila 70 megabyte arasında bir sabit disk alanı gerekmektedir.

Mp3 sıkıştırma formatı tüm basitliğiyle Internet'te yaygınlaşmaya başladığında kimse sonradan olacaklardan haberdar değildi. Başlangıçta CD kalitesinde müzik dosyalarının sabit disklerde eskiye nazaran 16'da 1 oranında sıkıştırılarak daha az yer kaplar hale getirmesiyle yaygınlaştı. Tüm Internet kullanıcıları kendi evlerinde ve ofislerinde bu sıkıştırma algoritmasını kullanan sıkıştırıcı yazılımlar kullanarak CD'lerini, kasetlerini Mp3 formatına dönüştürdü.

 

Mp3 Yasal mıdır ?
İlk önceleri oldukça masumane görülen Mp3'e dönüştürme işlemi, kullanıcıların kendi yaptıkları mp3 dosyalarını arkadaşlarına ve dostlarına da göndermesiyle farklı bir boyuta ulaştı.

Bu formatı kullanan player ve sıkıştırıcı yazılımların çoğalmasıyla artık "Mp3 mania" adı verilen çılgınlıktan bahsedilmeye başlandı. Bu çılgınlığı körükleyen yazılımlar tüm internet üzerinde çoğu zaman shareware olarak yayılırken, mp3 formatında sıkıştırılmış olan müzik dosyaları gizli kapaklı olarak internet üzerinden dağıtıldı.

Bugün Mp3 dosyalarının CD ve kaset satışlarını olumsuz yönde etkilemeye başlaması dolayısıyla, Mp3 dosyaları ilk zamanki gibi yaygın olarak dağıtılamıyorlar. Ama Internet'in sınırlanılamayan bir ortam olmasından dolayı bu dosyaların dağıtımı çok belirgin olmasa da, halen bazı internet siteleri üzerinden yapılabiliyor.
Mp3 Sektörü

Internet'in bu işte pazarlama unsuru olarak kullanılabilmesi amacıyla da artık müzik üreticileri yeni çıkacak albümlerinden bazı parçaları süreleri kısaltılmış olsa da yayınlayarak tıpkı radyolarda olduğu gibi albümlerin tanıtımlarında kullanıyorlar.

İnsanlar her ne kadar yasal olmasa da kendi evlerinde gigabyte'lar boyutlarına ulaşacak miktarlarda mp3 dosyaları bulunduruyorlar (mesela ben ;)

Bilgisayarlara ikinci bir sabit disk alımında geçerli sebepler arasında artık mp3 en üst sıralarda yer alıyor. Çoğu internet kullanıcısı saatlerini Internet'ten güncel ve hit parçaların mp3 dosyalarını aramak ve indirmekle geçiriyor. Başta player'lar olmak üzere arka arkaya mp3 programları yazılıyor. Bu programlar için "plugin" adı verilen eklentiler geliştiriliyor.


Xing Audio Catalyst 1.5 Görüntüsü

Mp3 Nasıl Yapılır?

Mp3'ü diğer ses formatlarından ayıran en önemli özelliği hem yüksek kalitede olması, hem de oldukça az yer (bir şarkı için yaklaşık 4 mb) kaplamasıdır. Bu iki özelliği sağlayabilmek için özel bir sıkıştırma algoritması kullanılmıştır. Bu algoritma kayıplı sıkıştırma yaparak insan kulağının duyamayacağı ses frekansındaki sesleri atarak sesi sıkıştırır. Mp3 yapabilmek için her türlü ses formatı kullanılabilir. Mp3'ler kaliteli ses dosyalarını çok az bir kayıpla sıkıştırıp az yer kaplar hale getirebildikleri için genellikle CD kalitesindeki seslerin sıkıştırılmasında kullanılır.

Bir şarkıyı mp3 formata dönüştürebilmek için izlenmesi gereken yol şarkıyı önce normal ses formatında saklamaktır. Bu format olarak genellikle Wav formatı kullanılır. Bu formatla kaydedilen şarkı diskte yaklaşık 50 mb yer kaplar. İkinci adım olarak ise bu wav formatında kaydedilmiş şarkı, çeşitli encoder (sıkıştırıcı) programlar yardımı ile mp3 haline getirilir.

Eğer şarkı kasetten çekilecek ise iki ucu erkek (stereo jacklı) bir "Line-In" kablosuna ihtiyaç vardır. Bu kablonun bir ucu şarkıyı çekeceğiniz teybin "Çıkış" birimine takılır. Bu çıkış birimi "Line-Out", "Kulaklık Çıkışı" gibi çıkışlardan biri olabilir. En kalitelisi "Line-Out" çıkışıdır. "Kulaklık Çıkışı" genelde tatmin edici sonuçlar vermez.


WinDac Görüntüsü

Kablonun diğer ucu ise bilgisayarınızdaki ses kartınızın arkasında bulunan "Line-In" girişine takılır. Şimdi yapacağımız işlem bir ses kayıt aracı kullanarak şarkıyı bilgisayarda wav formatında saklamaktır. Ses kayıt aracı olarak Windows'un kendi ses kayıt aracı kullanışsızdır. Çünkü sınırlı süre kayıt yapabilmektedir. Bu işlem için "Goldwave" gibi kaliteli ve yetenekli programlar kullanılabilir. Ses kaydı yapabilmek için Windows'ta "Ses Özellikleri" kısmında "Kayıt" bölümünde yer alan "Line-In" seçeneği işaretlenmiş olmalıdır. Bu işlem sesi "Line-In" ile dışarıdan almak istediğimizi Windows'a bildirir. En iyi kalite için ses, (44 khz-16 bit-Stereo) olarak kaydedilmelidir. Kasetten yapılan kayıt işlemlerinin genelde pek kaliteli olduğu söylenemez. Genelde seslerde "çısssss" gibi bir parazit sözkonusudur. Bu parazit sesler "Normalizer" programları ile bir miktar kaldırılabilir. Sesin kaliteli olması için, kaliteli bir line-in kablosu ve ses kartına sahip olunması gereklidir. Ayrıca ses kayıt ayarlarının doğru yapılması gerekir.

Yaklaşık 50 mb'lik wav dosyası oluşturulduktan sonra, yapılacak işlem bu dosyayı sıkıştırıp mp3 haline getirmektir. Bu işlem için encoder (sıkıştırıcı) programlar kullanılır. Yeni başlayanlar için "Mp3 Compressor" adlı program uygundur. Bu programın fazla ayarı yoktur. Sadece wav dosyası verilip, sıkıştırma kalitesi belirlenir.


Mp3 Compressor Görüntüsü

En kaliteli ve en çok kullanılan yöntem ise Cd'den bir parçayı dijital olarak okuyup, onu hemen mp3'e çevirmektir. Bu programlara "Cd-Ripper" adı verilir. Bu programlar sesi dijital okumayı destekleyebilen CD-ROM sürücülerden parçayı track olarak okur ve kendi içinde bulunan mp3 encoder ile hemen mp3'e çevirir.

Bu yöntem en basit, en hızlı ve en kaliteli yöntemdir. Bu işlemi sağlayan ve en çok kullanılan programlardan ikisi "Xing Audio Catalyst 1.5" ve "WinDac 1.46" programlarıdır.

 

Mp3 Çalıcı Programlar (Players)

 

Winamp
Artık bilgisayarlara Windows işletim sisteminin ardından ilk olarak kurulması gereken programlar arasında Winzip'le beraber Winamp'da yer alıyor. Winamp, sıradan Windows pencerelerine benzemeyen sıradışı arayüzü, dış yüzeyini kaplayan "skin" adı verilen kabuk değiştirebilme özelliği, müzik dosyasını çalarken "echo", "karaoke" ve "pitch" gibi farklı filtrelerle değiştirebilme yeteneği sayesinde popülaritesini arttırıyor.

Oldukça sık versiyon değiştiren ve kullanıcılarından gelen tepkiler doğrultusunda geliştirilen Winamp, oldukça az yer kaplamasıyla da dikkat çekiyor. Winamp'ın "equalizer" özelliği sayesinde çalınan müzik dosyalarının bas, tiz ayarlarını yapabilmek mümkün. Ayrıca Winamp üzerinde yeralan "Playlist" tuşuyla çalınacak olan parçaların ard arda sıralanabilmesi, "Shuffle" adı verilen rastgele parça seçilmesi ve daha sonra tekrar dinlenebilmek üzere kayıt edilebilmesi de mümkün.

SKIN KABUK DESTEĞİ

Winamp'ı diğer Windows programlarından dış görünüş açısından tamamen ayıran "skin", yani kabuk özelliği sayesinde Winamp'ın dış görüntüsü istenilen "skin" kullanılarak değiştirilebiliyor. Bu skin'ler aslında görüntü dosyalarından oluşuyor. Internet üzerinde Winamp 'ın sitesine bağlanılarak binlerce çeşit skin'den istenilen indirilebiliyor. Her "skin" Winamp'ın farklı bir program gibi gözükmesine sebep olsa da aslında farklı görüntünün arkasında aynı program yer alıyor. Winamp'ın penceresi eğer ekran çözünürlüğü içinde ufak kalıyorsa Control ve D tuşlarına aynı anda basılarak "Double Size" adı verilen moda geçilebilir.


PLUG-IN DESTEĞİ

Tüm diğer Mp3 çalıcı programlardan farklı ve üstün olarak Winamp'ı destekleyen birçok "plug-in" yani eklenti bulunmaktadır. Bu eklentiler sese çeşitli efektler uygulanmasında kullanıldığı gibi, Winamp'a görsel özellikler de katabiliyor. Sesin frekans değişimlerine göre ekranda grafik şekiller çizen eklentiler müzik dosyası çalarken sesin hareketlerinin izlenmesi açısından kullanıcıya kolaylık sağlayabiliyor. Bu eklentilerin bir kısmı Winamp'ın bazı sürümlerine dahil olarak geliyor. İstenilen her türlü "plug-in" için Winamp 'ın internet sitesi kullanılabilir.
Winamp önceleri yalnızca mp3 formatında müzik dosyalarını çalmak için tasarlansa da programa daha sonra eklentiler halinde Mod, midi, wav ve müzik cd'si çalım özellikleri de katıldı. Bu özelliklerle Winamp hemen hemen popüler tüm müzik dosyalarını çalabilecek ufak ama oldukça güçlü bir player görünümünde. Mp3 çalan programlar işlemci gücü düşük bilgisayarlarda takılarak (kesintili sesle) çalışırlar. Winamp düşük işlemcili bilgisayarlarda da takılmadan çalışabilmesi ve en düşük işlemci kullanım oranlarıyla da internet üzerinde giderek yaygınlaşıyor.
Winamp 3.0 Full download



Sonique
Tamamen kendine özgü tasarım ve dış görünüşüyle tüm player yazılımlardan ayrılıyor.Sonique'nın program penceresi, hareketli animasyonları, renkli tuşları ve üç farklı büyüklükteki pencere yapısıyla kullanıcıya istenilen boyutta çalışabilen bir mp3 çalıcı sunuyor. İşlemci kullanımı diğer çalıcılara göre biraz fazla. Mod ve wav dosyalarını çalabiliyor, ancak midi dosyalarını çalamıyor. Her pencerede pitch, yani parça hızlandırma ve ses yükseltme ayarları volume tuşu kullanılarak ayarlanabiliyor. Şu anda plug-in desteği vermiyor. Dışarıdan geliştirilecek olan eklentilerin Sonique tarafından desteklenmesi daha sonraki sürümlerde eklenecek. Ayrıca skin desteği de yok.
Sonique 1.96 download




Jet Audio
Bu program eskiden ses kartlarıyla birlikte verilen sıradan müzik seti görüntülü programları andırsa da oldukça güçlü bir ses işleme yeteneğine sahip. Winamp'a göre devasa boyutlarda ekranı kaplasa da, uzaktan kumanda özelliğine sahip ufak bir pencere kullanılarak kontrol edilebiliyor. Mp3, wav, ra dosyalarını çalıştırabilme özelliği dışında hemen hemen tüm video dosya formatlarını da destekliyor.Winamp'ta olduğu gibi "skin" desteği veriyor. Görsel olarak tıpkı bir müzik setini ve seti oluşturan katları andırıyor. Programın kurulumunda yer alan "Jet Radio" yazılımı da Real Audio formatındaki streaming radyo yayınlarını dinleyebilmek için kullanılabiliyor.
JetAudio Basic 5.13 download


Diğer MP3 Player'lar
Mp3 Yapan Programlar (Encoders)

123 CD to MP3 Ripper
123 MP3 WAV Converter and Player
AAA Audio MP3 Maker
Acoustica MP3 to Wave Converter Plus
Advanced MP3 Converter
All Converter
Ashampoo MP3 Studio Deluxe
Audio CD to MP3 Ripper
Diğer MP3 Yapan Programlar >>

Cd'den Mp3 Yapan Programlar (Rippers)

Acoustica MP3 CD Burner
Advanced CD Ripper Pro
Ashampoo AudioCD MP3 Studio 2000 Morpheus Edition
AudioCD MP3 Studio Suite
Easy CD Ripper
MP3 to CD Maker
MP3-Burner The Simple Way
Diğer Cd'den Mp3 Yapan Programlar >>

Liste Oluşturan Programlar (Listers)

Asoft Mp3 Player
Basar JukeBox
CDH TrayPlay
DJ Jukebox
MP3 CD Organizer
MP3 Navigator
Mp3 Voyeur
Diğer Liste Oluşturan Programlar >>


Yardımcı Mp3 Programları

DFX for Winamp
DJ Mix Pro
Ekoyap
Live Winamp
Mayah Editpro
MP3 Filename Formatter
MP3 Tag Editor
Diğer Yardımcı Mp3 Programları >>

Winamp Skin'leri

BlackMass
Blade II Winamp Skin
Blue Glass
Chromatica
Dusk
Fused-Solar
HoRoZz Winamp Skin
Diğer Winamp Skin'leri >>

Winamp Plug-In'leri

SoftAmp VirtualSound
DFX for Winamp2
Geiss
Holiday Dancer
Valentine Dancer
Speedway
Acidspunk
Diğer Winamp Plug-In'leri >>

Taşınabilir Mp3man'ler

 
HER ORTAMDA MP3 KEYFİ

Artık kalitesi düşük kasetçalar walkman'lere veya şarkılarda atlama yapan, takılan cd-player'lara mahkum değiliz. Şimdi zaman Mp3man zamanı.

Mp3 Player'lar şu an moda olan araçlar. İlgilenenlerin sayısının bu kadar yüksek olmasını başka türlü açıklamak zor. Diamond, Rio modelinden şu ana kadar 200 bin taneden fazla sattı.

Ses kalitesi oldukça yüksek, hiçbir aygıtta hışırtı veya ekstra bir ses mevcut değil. CD ile arasındaki farkı da mutlaka dinleyerek görmelisiniz. Mp3 Player'ların daha farklı dezavantajları da bulunuyor. İlk olarak hafıza kartları pahalı. İkinci olarak da Mp3 Player'a şarkı aktarmak için mutlaka PC'ye ihtiyaç duyuluyor. Minidisk veya Cd-Player'lar için yanınıza birkaç tane Cd veya Minidisk alabilirsiniz. Para harcamaktan çekinmeyerek birkaç tane Flash Rom kart satın alanlar bir kart üzerinde kalan şarkıları dinlemek zorundalar.


Diamond Rio PMP 300

ÖNCÜ GERİDE KALDI

Piyasadaki ilk Mp3 Player'dı. Ancak Diamond Rio sunduğu ses kalitesi ile çok fazla tutunamayacak gibi. Bu modelde daha sonra sökülebilen oldukça kullanışlı bir kemer askısı bulunuyor. Şarkıların Mp3 Player'a aktarımı paralel port üzerinden hızlı bir şekilde gerçekleştiriliyor. 32 Mbyte'lık hafıza bir Smart Media Card vasıtasıyla sorunsuz olarak yükseltilebiliyor.

Diamond Rio'nun ilk olumsuz yanı kulaklıkları. Diamond imzası taşıyan bu kulaklıklar kulağa tam oturmuyor. Ses çok ağır değil ve ses düzeyi yükseldikçe kayıplar oluşuyor. Ekranda bit-rate ve grafik olarak da pil durumu gösteriliyor. Tek kalem pille çalışan Diamond Rio'da bulunan enerji tasarruf fonksiyonu sayesinde, aygıt kullanılmadığı 5 dakikanın sonunda kendi kendini kapatabiliyor.


MPMan F10

İYİ SES, DÜŞÜK KONFOR

MPMan'in kullanımı biraz zor olmasına rağmen ses kalitesi ve pürüzsüz frekans aralığı ile göz dolduruyor. Oldukça sade ve şık bir dış görünüşe sahip olan MPMan'e veri aktarımı ve pillerin şarj edilmesi bir Dockstation üzerinden gerçekleşiyor. MPMan'de kullanılan 1.2 V'luk 2 tane NiMh şarj edilebilir ince pil, dokuz saatlik kullanım imkanı sağlıyor.

Çok küçük görünen ekranında pil şarj durumu, şarkı süresi, kullanım modu (Repeat, Repeat All, Shuffle), şarkı numarası, sıkıştırma oranı ve ses ayarı bulunuyor. MPMan'in üç dereceli bas ayarı yan tarafta bulunan düğme ile