|
|
| REGISTRY AYARLARI |
|
Kaynak : CHIP Dergisi |
| İşletim sisteminizin beyni olarak nitelendirebileceğimiz registry’de oluşan problemler Windows’un hafıza ya da fonksiyon kaybına uğramasına yol açabilir. Bu yüzden registry korkunuzu yenip, tüm özelliklerini öğrenerek gerekli durumlarda müdahale edebilir hale gelmeniz gerekir. İşte size fırsat! |
|
|
|
Windows’un
çalışmasında birinci sırada önem taşıyan dosyalardan birisi de Registry
olarak bilinen kayıt veritabanıdır. Burada, kurulu donanım ve yazılımın
yanı sıra kullanıcıların bireysel ayarları hakkında da gerekli bilgiler
saklanır. Eğer Windows’u hızlandırmak istiyorsanız yolunuz mutlaka
Registry’den de geçecektir. Artık ihtiyaç duyulmayan kayıtların ara sıra
temizlenmesi de sisteminize hız konusunda artılar getirir. Ancak
sonuçlarından kesin olarak emin değilseniz Registry’de değişiklik
yapmamaya dikkat etmelisiniz. Sistem kayıtları yani Registy,
“System. dat” ve “User.dat” adı altında iki dosyadan oluşur. İlk dosyada sistemden alınan bilgiler ikincisinde ise bireysel kullanıcı profili saklanır. Registry’yi oluşturan her iki dosya da sabit diskinizde Windows klasörü altında bulunur. Bu dosyalar gizli olarak belirtildikleri için default ayarları kullanarak Windows Gezgini ile klasöre göz attığınızda görünmezler. Ancak aşağıdaki işlemleri yaparak bu ve diğer tüm saklı dosyaları görünür hale getirebilirsiniz. 1. Önce Windows gezgininde “Görünüm” menüsü
altında yer alan “Klasör seçenekleri...”ne tıklayın. 2. Daha sonra açılan pencerede “Görünüm” kartına tıklayın ve listede “Gizli Dosyalar” altında yer alan “Tüm dosyaları göster” seçeneğini aktif hale getirin. Windows’un güçlü ama tehlikeli kayıt düzenleyicisi ile çalışmak Eğer bu dosyaları normal bir metin düzenleyicisi ile açmak isterseniz karşınıza sadece karmakarışık ve tanımlanamayan işaretler çıkacaktır. Kayıt veritabanının özel görüntüleme biçimine ise sadece Windows tarafından özel olarak geliştirilmiş düzenleyici ile ulaşabilirsiniz. Ancak bu araç, hatalı kullanımlarda gerçekten Windows için tehlike oluşturabileceğinden Microsoft tarafından gözlerden saklanmıştır. Dolayısıyla çalıştırmak için “Başlat”menüsünden “Çalıştır...”ı kullanmanız gerekecektir. Karşınıza çıkacak Alana Windows 9x/ME için regedit, Windows NT/2000 için ise regedit32 yazın ve “Tamam” tuşuna tıklayın. Bu düzenleyicinin yapısının Windows Gezgini”ne büyük benzerlik gösterdiğini hemen fark edeceksiniz. Burada pencere iki bölümden oluşur. Sol pencerede kayıtların ana sütunu ve sağ pencerede ise bir kayda ait olan daha doğrusu alt bölümlere ait olan verileri görebilirsiniz.Windows terminolojisinde bu bölümler “Anahtar” olarak adlandırılırlar. Bu tür bir anahtarın önünde yer alan artı işaretine tıklayarak diğer alt anahtarlara ulaşabilirsiniz. Böylelikle kompleks bir yapıya sahip kayıt veritabanının temellerine ulaşabilir ve kayıtları silip yenilerini de ekleyebilirsiniz. Örnek olarak Windows’a önceden girdiğiniz kullanıcı adını değiştirmek aşağıdaki adımları izleyerek gerçekleştirilebilir: 1. Önce yukarıda anlatıldığı gibi Kayıt düzenleyicisini başlatın. 2. Daha sonra sırasıyla “HKEY_LOCAL_MACHINE” ana anahtarı altında yer alan “Software”, “Microsoft” ve son olarak da “Windows” anahtarlarının önündeki artı işaretine tıklayın. 3. Fare ile “Current Version” anahtarına tıklayın. 4. Gezginin sağ enceresinde “RegisteredOwner” tanımını arayın. Burada Windows’un başlatılması sırasında tanımladığınız adı bulacaksınız. 5. Bu adın üzerine çift tıkladığınızda küçük bir pencere açılır. Bu penceredeki alana yeni adı girebilirsiniz. Kayıt düzenleyici ile çalışırken her zaman bir işlemi yapmadan önce 2 kere düşünün. Çünkü burada yapılacak hatalar oldukça tehlikelidir ve kayıt düzenleyicide bir işlemi gerçekleştirdiyseniz bir daha geriye dönüş yoktur. Bu da yanlışlıkla bir anahtar sildiğinizde artık onu ömür boyu unutabilirsiniz anlamına gelir. Düzenleme yaparken de her şey eski kayıtlar üzerine zamanlı olarak yazılır. Dolayısıyla bir hata durumunda eskisini geri yükleme gibi bir şansınız hiç yoktur. Son olarak hiç |
|
|
| bir
zaman da bir yanlış yaptığınızı anlama şansınız yoktur. Kayıt düzenleyici
bu konuda hiçbir uyarı vermez. Sonuçları görmek için tek şans bilgisayarı
baştan başlatmaktır. Ancak bu durumda da eğer daha önce yaptığınız giriş
hatalı ise system bir daha açılmayabilir. Kayıt içinde aradığınız anahtara hızlı bir şekilde ulaşılması Bilgisayarınıza kurmuş olduğunuz yazılımla ya da Windows ile ilgili bir özelliği değiştirmek için kullanacağınız anahtarın registry içindeki tam yerini bilmiyorsanız aratıp kolayca ulaşabilirsiniz. Ancak özellikle yavaş bir sisteme sahipseniz bu arama işlemi oldukça da uzun zaman alabilir. Ayrıca değiştirmeden önce bulduğunuz anahtarın aradığınız olup olmadığına da iyice emin olmanız gerekir. Arama yapabilmek için kayıt editörünü çalıştırdıktan sonra Düzen menüsünden Bul seçeneğine tıklayın. (Ctrl - F kısa yolunu da kullanabilirsiniz). Açılacak pencerede Aranan alanına aradığınız anahtar kelimeyi girin. Bakılacaklar kısmında ise aramanın nerede gerçekleştirilmesini istiyorsanız o seçenekleri işaretleyin. Daha sonra da Sonrakini Bul tuşuna basarak aramayı başlatın. Aradığınız sonuca ulaştıktan sonra, başka benzer anahtar olup olmadığını kontrol etmek için ise yine Düzen menüsüne ulaşıp bu sefer Sonrakini Bul seçeneğini seçebilir ya da F3 kısa yol tuşunu kullanabilirsiniz. Örneğin bilgisayarınızda daha önceden yüklü bir yazılımı bilgisayarınızdan kaldırıp, ilgili tüm parçalarını da sildiğinizi farz edin. Ancak bilgisayarınızı buna rağmen ilgili referansların hale registry’de yer aldığını iddia ediyor ve hata veriyor. Üstelik bu kaydın registry’nin neresinde olduğunu da bilmiyorsunuz. İşte bu durumda registry’de programın ismi ile ilgili aramalar yapıp ilgili anahtarları bulup silmeyi deneyebilirsiniz.Eğer bulduğunuz sağ tarafta yer alan bir anahtar ya da bir değer ise güvenle silebilirsiniz. Tabi ki bu işlemi yapmadan önce kaydın bir yedeğini almayı unutmayın. Ayrıca çok fazla değer silmeden önce arada bilgisayarı baştan başlatıp sorunun giderilip giderilmediğini kontrol etmekte de fayda olacaktır. Eğer problem daha da büyüdüyse yedeğinden registry’yi geri yükleyip başka bir anahtarı silmeyi deneyin. Karışık gözükse de aslında registry oldukça düzenlidir Windows’un kayıt veritabanı başta “HKEY_CLASSES_ROOT” olmak üzere altı ana anahtardan oluşur. HKEY_CLASSES_ROOT: Sürükle bırak işlemleri ile ilgili yazılım ayarları, kısa yol ve tüm diğer kullanıcı arabirimi ile ilgili bilgileri içerir. Burada ilişkilendirilmiş her dosya için bir alt anahtar daha bulunur. HKEY_CURRENT_USER: O an oturumu açık onun kullanıcı ile ilgili bilgileri içerir. Burada 7 alt anahtar daha bulunur. AppEvents: Sistem ve uygulamalarda kullanılmak üzere atanmış sesler ile ilgili ayarlar burada yer alır. Control Panel: Burada Windows 3.x’deki System.ini,Win.ini ve Control.ini dosyalarının içeriğine benzeyen denetim masası ayarları bulunur. InstallLocationsMRU: Başlangıç klasöründe yer alan programların sabit diskteki yollarını belirler. Keyboard layout: O an kullanılan klavye düzenine buradan ulaşılabilir. Network: Ağ bağlantı bilgileri burada yer alır. RemoteAccess: Eğer çevirmeli ağ üzerinden ağ bağlantısı kullanılıyorsa o anki bağlantı bilgileri burada bulunur. Software: Bilgisayara bağlı kullanıcının yazılım konfigürasyon ayarlarına buradan ulaşılabilir. HKEY_LOCAL_MACHINE: Her kullanıcı için aynı olan bu değerler bilgisayarda yer alan donanım ve yazılım ayarları üzerine bilgiler içerir. Bu anahtar altında da 7 alt anahtar bulunur. Config: Konfigürasyon bilgileri ve ayarlarına burada yer alır. Enum: Donanım aygıt bilgi ve ayarlarına buradan ulaşılabilir. Hardware: Seri bağlantı noktaları ile bilgiler ve ayarları içerir. Network: Kullanıcının o an bağlı bulunduğu ağ ya da ağlar üzerine bilgiler burada bulunur. Security: Ağ güvenlik ayarlarına buradan ulaşılabilir. Software: Yazılımlara has özel bilgiler ve ayarları içerir. System: Sistem başlangıç ve aygıt sürücüleri bilgileri ile işletim sistemi ayarları burada Yer alır. HKEY_USER: İşletim sistemine bağlanan her kullanıcı için masaüstü ve kullanıcı ayarlarını içerir. Bu başlık altında her kullanıcıya ait bir alt anahtar daha bulunur. Ancak sadece tek bir kullanıcı varsa, bu durumda sadece “.default” adında tek bir anahtar olacaktır. HKEY_CURRENT_CONFIG: HKEY_LOCAL_ MACHINE ile bağlantılı olarak o anki donanım konfigürasyonu ile ilgili bilgileri içerir. HKEY_DYN_DATA: Bu anahtar Windows’un çalışması sırasında sık değişen veri kavramının anahtarını oluşturur. Bir USB aygıt bağladığınızda yada sistem çalışırken yapabileceğiniz her değişiklikte Registry’nin bu alanındaki veriler değişir. |
|
|
| Windows sağlığı için registry’nin bakımı ve
yedeklenmesi Registry Windows’un sorunsuz olarak çalışması için kaçınılmaz bir ihtiyaçtır. Bu yüzden işletim sistemi her gün sistemin çalıştırılmasıyla birlikte bir güvenlik kopyası alır. Bu güvenlik dosyası Windows klasörleri içerisinde gizli bulunan “Sysbckup” klasöründe bulunur. Güvenlik dosyası otomatik olarak paketlenir ve “rbxxx.cab” biçimine getirilir (burada xxx duruma göre değişen üç basamaklı bir sayıdır). Buna ek olarak Windows bu Backup dosyalarından beş tanesini de arşivler. İsterseniz Registry’de bir değişiklik yaptıktan sonra bunu geri alabilmek için bu güvenliği kendiniz de yaptırabilirsiniz. Bunun için “Başlat”, “Programlar”, “Donatılar”, “Sistem Araçları” menüleri altında yer alan “Sistem Bilgisi”ni çalıştırın. Daha sonra da burada “Araçlar” menüsü altında yer alan “Kayıt Tarayıcı”sını çalıştırın.Windows başlangıçta otomatik olarak güvenlik sağladığı için işlemin sonunda tekrar yedekleme yapmak isteyip istemediğinizi sorar. Eğer bu soruyu doğrularsanız Windows güncel kayıt veritabanının yedeğini saklayacaktır. Bu güvenlik yöntemine ek olarak kullanabileceğiniz bir başka seçenek de Kayıt Düzenleyicisi altındaki Export fonksiyonundur. Bu işlemi gerçekleştirebilmek için “Kayıt” menüsünden “Kayıt Dosyası Ver” seçeneğine tıklayın. Dosya adı ve saklanacağı konumu isteğinize göre belirleyebilirsiniz. Eğer ikinci bir sabit diskiniz varsa bunu hedef olarak kullanabilirsiniz. Eğer bir CD yazıcınız varsa CD’leri yedekleme ortamı olarak kullanmak tabi ki çok daha iyi olacaktır. Ancak bir disket bu işlem için yeterli olmayacaktır. Çünkü kayıt veritabanının boyutu genellikle Megabyte’larca büyüklükte olabilir. Bu yüzden Windows’un otomatik olarak “Sysbckup” klasörüne yerleştirdiği güvenlik dosyası büyük şans oluşturur. Ancak sadece çok büyük bir kayıt veritabanı bir disketin kapasitesini aşacaktır. Kayıt dosyasının çalışmasında sorunlar ile karşılaştığınızda
ve bu yüzden zor durumda kaldığınızda bu güvenlik kopyalarından birini
geri yüklemek için bilgisayarınızı DOS kipinde başlatmanız gerekir.
Windows 95 ve 98 sistemlerinde bunu “Başlat” ve “Bilgisayarı Kapat”
menülerinden gerçekleştirebilirsiniz. Ancak Windows Me sürümünde açılış
disketine ihtiyacınız olacak. DOS-Prompt karşınıza geldiğinde scanreg
/restore yazın. ªimdi karşınıza Windows’da yer alan güvenlik kaydından
seçim yapacağınız bir ekran gelir. Yeni kayıt veritabanını oluşturacağınız
güvenliği seçin. Eğer Kayıt Düzenleyicisinde bir kayıt dosyası
kaydettiyseniz bunu aynı şekilde geri alabilirsiniz.Yukarıda anlatıldığı gibi Windows’un “Kayıt Düzenleyicisi”ni çalıştırın ve “Kayıt” menüsünden “Kayıt Dosyası Al”ı seçin. Dosyayı kaydettiğiniz klasörü ve dosya adını belirterek kayıt dosyasını Registry’ye geri almış olursunuz. Sistem performansının artırılması için kayıt
dosyasının düzenlenmesi |
|
Çeşitli Windows
problemlerinize registry’i ile çözüm bulabilirsiniz 3.Sabit diskinizi başka bir bilgisayara taşımak: Eğer
bilgisayarınızdaki sabit diskinizi donanımları tamamen farklı başka bir
bilgisayara taşıdıysanız, daha sonradan sistemi başlatmanız sırasında
problemleri ile karşılaşabilirsiniz. Bunu engellemek için önceden aygıt
yöneticisinden aygıtları kaldırmanız gerekir. Tek tek elle yapmaktansa
regedit’i kullanabilirsiniz. Önce regedit’i çalıştırın ve HKEY_LOCAL_
MACHINE anahtarına gidin. Buradaki Enum bölümünü sildiğinizde donanımlara
ait tüm ayarlar da silinecektir.4.CD’lerin autorun sorununu gidermek: Bilgisayarınıza taktığınız CD’leriniz artık otomatik başlama özelliğine cevap vermiyorsa ve gereken tüm ayarları değiştirmenize rağmen bir fayda sağlayamadıysanız çözümü registry’de bulabilirsiniz. Bunun için kayıt içinde HKEY_CURRENT_ USERS\Software\Microsoft\Windows\ CurrentVersion\Policies\Explorer anahtarına ulaşın ve buradaki NoDriveTypeAutoRun’ın değerinin 95 00 00 00 olduğundan emin olun. Sorun düzelecektir. 5.Başlat menülerinin açılış hızını değiştirin: İşletim sistemi üzerinde Başlat menüsünde gezinirken alt menüler belirli bir süre sonra otomatik olarak açılacaktır. Ancak alt menülerin eğer sadece tıklandığında açılmasını istiyorsanız bu düzenlemeyi de registry altından yapabilirsiniz. Bunun için registry içinde HKEY_CURRENT_USER\Control Panel \Desktop anahtarı altına gelin. Burada sağ tarafta MenuShowDelay şeklinde bir dize bulunması gerekir. Eğer yoksa yeni bir tane yaratın ve değer olarak da 65534 yazın. Artık siz üzerine tıklamadan hiçbir menü açılmayacaktır. Bu değeri sıfır yaptığınız takdirde ise menüler hiç beklemeden açılacaktır. 6.Program Ekle/Kaldır listesini temizlemek: Program Ekle/Kaldır özelliğini kullanarak kurulu bir programı kaldırmanıza ve sabit diskten tüm bileşenleri silmenize rağmen bazen sadece ismi listede kalabilir ve programı yeniden kurmanızı engelleyebilir. Bu durumda registry içindeki HKEY_LOCAL_MACHINE/SOFTWARE/ Microsoft/Windows/CurrentVersion/ Uninstall anahtarına başvurmanız gerekir. Burada yer alan programlardan istediğinizi silebilirsiniz. Ancak bu işlem sadece listedeki ismi silecek ve asıl programlara dokunmayacaktır. 7.Run
menüsünde istenmeyen programlar: Kurduğunuz çoğu program işletim
sisteminin her başlatıldığında hafızaya yüklenmek isteyebilir. Bu yüzden
de kendini Run menüsüne yazar. Ancak bu sayı artıkça açılış da
gecikecektir. Açılışta istemediğiniz programları silmek için once regedit
altından HKEY_LOCAL_MACHINE / SOFTWARE / Microsoft / Windows /
CurrentVersion altındaki Run ve RunServices anahtarları altında
bulabilirsiniz. Daha sonra bulunan bu anahtar altındaki istenmeyen
programları kaldırın. Artık Windows’u baştan başlatabilirsiniz.
8.Kayıtlı kullanıcının adını değiştirmek: Windows’un kayıtlı kullanıcısının adını değiştirmek registry altından aslında oldukça kolaydır. Bunun için sadece HKEY_LOCAL_MACHINE / SOFTWARE / Microsoft / Windows / CurrentVersion anahtarı altına ulaşıp Registered Owner anahtarı altındaki ismi değiştirmeniz yeterli olacaktır. 9.Masüstü ayarlarının kayıt edilmesi: Eğer Control Panel, Başlat menüsü programları ya da sıradan diğer masaüstü pencerelerin boyut, pozisyon ve simge düzeni gibi ayarları ayarladığınız gibi kalmıyorsa cevabı yine registry altında HKEY_CURRENT_ USER\Software\Microsoft\Windows\ CurrentVersion\Policies\Explorer anahtarı altında bulabilirsiniz. Buada bir "NoSaveSettings" anahtarı yer almaktadır. Bunu silerek soruna çözüm üretebilirsiniz. Benzer şekilde [HKEY_USERS\mahmut\Software\ Microsoft\Windows\CurrentVersion\ Policies\Explorer] altındaki anahtarı da silmeniz gerekebilir. (Burada mahmut kullanıcı adını belirtmektedir) 10. Outlook Express data dosyasının yeri: Normal olarak Outlook Express veri dosyalarını C:\Windows\Application Data\Microsoft\Outlook Express klasörü içinde saklar. Bunu değiştirmek için öncelikle bu dosyaları başka bir klasöre kopyalayın. Daha sonra RegEdit’i başlatıp, Bul seçeneğini kullanarak Store Root anahtarını aratın. Bu dizenin değerini dosyaları daha önceden taşıdığınız klasör adıyla değiştirin. 11.Windows açılışına uyarı yazısı eklemek: Bu ilginç ipucu ile bilgisayarınızı ilk başlattığınız zaman daha oturum açmadan bir uyarı banner’ı görüntülenmesini sağlayabilirsiniz. Bunun için önce regedit’I başlatıp HKEY_LOCAL_MACHINE\ SOFTWARE\Microsoft\Windows\ CurrentVersion\WinLogon anahtarı altına gelin. şimdi burada LegalNoticeCaption adı altında yeni bir dize yaratmanız gerekecek. gerekecek. Bu dize’ye vereceğiniz değer menu çubuğunda görüntülenecektir. Daha sonra başka bir dize daha yaratıp bunun adını da LegalNoticeText olarak belirleyin ve ekrandaki diyalog kutusunda ne görüntülenmesini istiyorsanız yazın. Artık bilgisayarınızda kim oturum açmak isterse istesin hazırladığınız bu banner ekrana gelecektir. Bu özelliği kullanarak bilgisayarınızı izinsiz kullanmak isteyecek kişilere karşı yasal uyarılar hazırlayabilirsiniz. |
|
|
|
|