Dosya Sıkıştırma Formatları: En İyisi Hangisi?

Dosya sıkıştırma olayına hemen hemen herkes aşinadır. Dosyaları bir yerden bir yere taşırken veya arşivlemek için genelde onları normal boyutundan daha küçük hale getiririz ve işlerimizi yapmaya devam ederiz.

Dosyaları sıkıştırarak, orijinal boyutundan daha ufak yapmak için mühendisler program çıkartıyorlar ve biz bunları kullanıyoruz. Yani demek istediğimiz, farklı sıkıştırma standartları bulunuyor. Her sıkıştırma formatının kendisine göre artıları, eksileri bulunuyor ve kullanım alanlarına göre farklılık gösterebiliyor.

Internet’ten dosya çekenler bu konuya biraz daha yatkındır. İndirdiğiniz dosyaların uzantıları genelde .ZIP uzantılı olur. ZIP sıkıştırma formatı, bu konuda standartlaşmış diyebiliriz. Dolayısı ile bu yazıda karşılaştıracağımız sıkıştırma formatlarını, kendi kullanımınızda yapmanız daha mantıklı olacaktır. Mesela, arkadaşınıza birkaç dosya götürmek istiyorsunuz. Bunları ACE sıkıştırma formatı ile sıkıştırdınız. Arkadaşınıza götürdüğünüzde, bu formatı açan programı bulamayabilirsiniz. Fakat her bilgisayarda hemen hemen WinZIP programının yüklü olduğunu ve Windows ME ve Windows XP gibi yeni işletim sistemlerinin ZIP sıkıştırma formatını tanıdığını da düşünürseniz, başkalarıyla dosya alışverişi yaparken, eğer dosyaları sıkıştıracaksanız, ZIP sıkıştırma formatını seçmeniz mantıklı olacaktır. Buna birazdan değineceğiz.


Winzip programından bir görüntü.

Dosya Sıkıştırmanın Faydaları

Dosya sıkıştırmanın en temel yararı, bir çok dosyayı tek bir dosya halinde bulundurabilmek ve orijinal boyutundan daha ufak bir boyutunda dosyaları “saklayabilmek”.

Dosya sıkıştırma; adı üzerinde dosyanın boyutunu ufaltmak için kullanılıyor. Mesela 1 MB boyutunda olan bir Word dosyası, sıkıştırılarak, 200 KB civarı bir boyuta getirilebilir. Fakat, dosyayı sıkıştırdığınız anda, artık ona normal olarak ulaşamaz olacaksınız. Yani, 1 MB’lık bir Word belgesini sıkıştırdıktan sonra, bu sıkıştırılmış dosyaya, Microsoft Word gibi yazı programınız ile erişemeyeceksiniz. Demek istediğimiz, dosya sıkıştırmanın esas amacı, dosya transferinde kolaylık sağlamak ve verileri toplu halde saklamak.

Dosya sıkıştırmanın bir diğer mükemmel faydası ise, bir klasör altında bulunan onlarca, hatta yüzlerce dosyayı tek dosya altında saklayabilmeniz. Örneğin, arkadaşlarınızla bir tatile çıktınız ve tatilde en babasından 100-150 tane resim çektiniz. Tatilden döndünüz ve diğer arkadaşlarınıza hava atmak amacıyla, resimleri onlara mail ile göndermek isteyeceksinizdir. Ama mail atarken, resimleri tek tek eklemek çok kasar hem de bütünlüğü bozar diye düşünüyorsunuz. Peki ne yapıyoruz? Bu resimlerimizi sıkıştırarak tek dosya haline getiriyoruz. Mesela ismini “kayak_resimleri_2001” koyun. Arkadaşınız bu dosyayı aldığında tüm resimlere dert etmeden kolaylıkla ulaşacaktır.

Üç Ana Sıkıştırma Formatı

Günümüzde, ZIP, RAR ve ACE sıkıştırma formatları en çok kullanılanlar. Her biri dosya sıkıştırıyor ama farklı algoritmalar kullanarak.

1- ZIP : Günümüzde en çok kullanılan sıkıştırma formatı. Internet ile içli dışlı olan ve sürekli dosya indiren kişiler bir çok programın ve dosyanın ZIP formatında sıkıştırıldığını kolaylıkla fark edecektir. ZIP’in bu denli yaygın olmasının temel sebebi, sıkıştırma işlemini oldukça çabuk yapabilmesi. Çabuk yapıyor fakat, diğer formatlar ile karşılaştırıldığında dosya boyutu diğer formatlara göre biraz büyük kalıyor.

2- RAR: Sıkıştırma ve özellik bakımından, RAR formatının bir nebze de olsa, ZIP formatına göre daha gelişmiş olduğunu söylemek mümkün. RAR formatı ile sıkıştırılmış bir dosyanın boyutu, ZIP formatı ile sıkıştırılmış dosyanın boyutundan fark edilir bir şekilde az oluyor. RAR sıkıştırma formatında , multi-volume arşivleme, arşiv düzeltme gibi ek özellikler de sunuyor.


WinRAR programından bir görüntü.

3- ACE: Bizim şu anda tartıştığımız 3 sıkıştırma formatına göre, en iyi sıkıştırma oranına sahip olan sıkıştırma formatı olarak kabul ediliyor ACE formatı. RAR ve ZIP sıkıştırma formatlarında yer alan özelliklerin hepsine sahip olmasının yanı sıra, diğer formatlardan fark edilir bir şekilde daha küçük boyutta dosyalar oluşturuyor.

ZIP – RAR – ACE Sıkıştırma Formatlarının Karşılaştırması

Yazının başlarında da belirttiğimiz gibi, Internet üzerinde dosya transfer ederken veya dosyalarımızı başkalarıyla paylaşacağımız zaman, karşı taraf sorun yaşamaması için, ZIP sıkıştırma formatını seçeriz. Diğer formatları açabilen programlar pek de yaygın değil. Ama yine de diğer formatları kullanmada ısrar ederseniz, oluşacak dosya boyutundan birazcık fedakarlık ederek, kendiliğinden açılma özelliğine sahip sıkıştırılmış dosyalar elde edebilmeniz de mümkün. Ama kendi arşivlerinizi yedeklemek istediğinizde, sizler için en uygun olan programı seçmeniz çok daha mantıklı olacaktır. Ne de olsa, oluşturacağınız sıkıştırılmış dosyaları tanıyacak programlar sizin elinizin altında bulunacaktır.

Şimdi, sizlere esas göstermek istediğimiz, bu üç sıkıştırma formatının dosya sıkıştırma da ne kadar başarılı olduğu. Her sıkıştırma formatının ne kadar başarılı olduğunu görmek amacıyla, WAV, JPEG ve DOC gibi, günlük hayatımızda en çok kullanılan dosya tiplerini kullandık.

ZIP formatında dosya sıkıştırmak için Winzip http://www.winzip.com/ , RAR formatında dosya sıkıştırmak için WinRAR http://www.winrar.com/ , ACE formatında dosya sıkıştırmak için ise WinACE http://www.winace.com/ programlarını kullandık. Bu programlar, belli bir kullanım periyodundan sonra satın alınmalı. ZIP, RAR ve ACE formatını tanıyan beleş yazılımlar tabii ki bulunuyor ama bunları her yerde bulmak çok çok zor. Bu formatları tanıyan programların “Win” versiyonlarının kullanımı çok çok rahat ve DOS altında olduğu gibi komut yazmak zorunda değilsiniz.

 

Toplam 6.53 MB JPEG Formatında Resim

Format

Sıkıştırılmış Dosyanın Boyutu

ZIP

6.48 MB

RAR

6.49 MB

ACE

6.40 MB

Toplam 18 WAV dosyasında oluşan ve toplam boyutları 506 MB olan bu dosyaları sıkıştırdığımızda, ACE sıkıştırma formatının daha önce bahsettiğimiz gibi daha başarılı olduğunu görüyoruz. WinRAR programı ile RAR formatında sıkıştırma yaparken, değişik özellikler var. Mesela, Multimedia özelliğini açarak sıkıştırma yaparsanız, normal modda sıkıştırılmış RAR dosyasından çok daha az yer kaplıyor.

 

Toplam 6.53 MB JPEG Formatında Resim

Format

Sıkıştırılmış Dosyanın Boyutu

ZIP

6.48 MB

RAR

6.49 MB

ACE

6.40 MB

JPEG dosyalar ile sıkıştırma olayını denemek aslında biraz mantıksız. Zira, JPEG formatı zaten sıkıştırılmış bir format. Dolayısı ile, JPEG resimlerde bir sıkıştırma yapacağınızda, elde edeceğiniz yer kazancı o kadar da fazla değil. Mesela, bu dediklerimiz MP3 dosyaları için de geçerli olur. Zaten, MP3 formatı, 1/20 oranında bir sıkıştırma oranına sahip.

 

Toplam 1.15 MB DOC Dosyaları

Format

Sıkıştırılmış Dosya Boyutu

ZIP

276 KB

RAR

267 KB

ACE

206 KB

Yaklaşık 25 Word dokümanından oluşan dosyalar ile yaptığımız sıkıştırma denemelerinde, ACE formatı yine bir adım önde gözüküyor.

Sonuçlar

ACE sıkıştırma formatı, Zıp ve RAR sıkıştırma formatına nazaran bir adım önde gözüküyor. Fakat ACE formatının bu kadar iyi sonuçlar verebilmesine rağmen, Zıp sıkıştırma formatının halen daha yaygın olduğu gerçeğini de bilmek lazım. ACE ve RAR sıkıştırma formatlarını kullanan kişilerin sayısı her geçen gün artıyor.


WinACE programından bir görüntü.

Daha önce de bahsettiğimiz gibi, ACE ve RAR sıkıştırma formatlarını kendi sisteminiz içinde kullanmanız daha mantıklı. Dosya alışverişinde bulunmak istiyorsanız bile Zıp sıkıştırma formatını kullanmanız şart. WinACE ve WinRAR programları, yarattıkları dosyaları kendiliğinden açılabilir hale getirebiliyor. Bu sayede, örneğin, ACE formatında sıkıştırmış olduğunuz dosyaya kendiliğinden açılabilme özelliğini kazandırarak, dosyayı gönderdiğiniz kişi bu dosyayı açmak için hiçbir ek programa ihtiyaç duymayacaktır.

Bunların yanı sıra, WinACE programı sadece ACE formatında dosya sıkıştırıp açmıyor. ZIP, RAR, LHA, CAB, TAR, Gzip gibi diğer sıkıştırma formatına sahip dosyaları tanıyabiliyor ve bu formatlarda dosyalara oluşturabiliyor. Yani, all-in-one bir çözüm. Sözün özü, WinACE programını çekip bir kullanın. Hoşlanacaksınız.

WinZIP programını buraya tıklayarak indirebilirsiniz.
WinRAR programını buraya tıklayarak indirebilirsiniz.
WinACE programını buraya tıklayarak indirebilirsiniz.

Bu inceleme Özkan Erden tarafından yazılmıştır.