10 Adımda Temiz Windows

Hemen umutsuzluğa kapılmaya gerek yok! Hangi kullanıcı, şimdiye kadar en azından bir kere olmak üzere, PC’sini öfkeden pencereden dışarı fırlatmak istememiştir ki? Sistemde oluşan hatalar çoğu kez sinir bozucu bir hal alabilir, ama yine de sakin olun. Bu gibi durumlarda, muhakkak yapılabilecek bir şeyler vardır. Artık bilgisayar kullanıcılarının çoğu,Windows kurulumundan bugüne kadar geçen zamanla, problemlerle karşılaşma sıklığının doğru orantılı olduğunun bilincinde... Hiçbir şey yolunda gitmediğinde ne yapmak gerekiyor? En iyi seçim, sistemi baştan aşağı temizlemek ve Windows’u yeniden kurmak. Çünkü bu yol çökmelerin ve hata uyarılarının sıklaştığı durumlarda yapılabilecek en iyi şey. Planımız size çok fazla sıkıntı yaşamadan yepyeni bir sisteme nasıl ulaşabileceğinizi gösterecek.


1. Planlama: XP veya 98/Me? Belki de ikisi birden

Kolları sıvamadan önce, amaç tam olarak belirlenmeli... Çünkü yeni bir kurulum süreci, sistemi kişisel gereksinimlerinize uygun hale getirmek için en ideal zaman. Bu sırada dosyaları korumak ve daha iyi güvenlik önlemleri alabilmek için sabitdiskinizi yeniden bölümlendirebilir ve hatta yeni bir sistem deneyebilirsiniz. Şu sıralar Windows XP Home Editon’ın tam sürümünü yaklaşık 100 dolar karşılığında temin edebilirsiniz. Bir süredir hissedilir derecede daha stabil olan yeni Windows’a ilgi gösteren kullanıcılar, sistemin yeniden kurulumu öncesinde önemli bir karar aşamasından geçmekteler.

Yeni işletim sistemi, özellikle mesleği gereği bilgisayar başında çalışanlar için tasarlanmış ve birden fazla kullanıcının aynı sistemi paylaşması gerektiği durumlara uygun. Ancak öncelikle bilgisayarınız, yazılımın donanım gereksinimlerini karşılayabilmeli: XP; 233 megaherz ve üzeri işlemcili en az 128 megabayt bellek sahibi sistemlerde 1 gigabayt sabitdisk alanına ihtiyaç duyuyor. Bu değerler en düşük gereksinim seviyesini temsil ettiğinden, ne kadar fazla kaynağa sahipseniz, işiniz o kadar kolaylaşacaktır. Eski işletim sistemini saklamak istemeniz halinde,Windows XP’yi Windows 98 ve Me’ye paralel olarak kurmak mümkün. PC’nizi baştan aşağı yenilerken çifte işletim sisteminin ön koşullarını zaten yerine getireceksiniz. Bu fırsatı kullanmayı istemeseniz dahi, yeni kurulumun ruh sağlığınızı korumaya yardımcı olacak bir çalışma ortamı yaratmak için müke mm el bir başlangıç noktası olduğunu unutmayın.


2. Yedekleme: Değerli dosyalarınızı koruyun

Sabitdiski temizlemeden önce, tüm gerekli dosyaları dikkatle kaydetmelisiniz. Bu kategoriye yalnızca Word, Excel dosyaları veya fotoğraflar değil, aynı zamanda ilk anda akla gelmeyen pek çok dosya da dahil edilmeli.

Belgelerim: Kullanıcı farklı saklama dizinleri kullansa da pek çok program dosyalarınızın tümünü standart olarak bu sistem klasöründe saklar. Office templates yeni kurulumun ardından kendi şekillendirdiğiniz belge şablonlarını yeniden yaratmak zorunda olmak can sıkıcı. Office 97’de dosyalar C:\Program Files\Microsoft Office\Templates’de yer alıyor. Office 2000 ve XP’deyse onları C:\Windows\Application Data\Microsoft\Templates’de bulabilirsiniz.
Windows 2000 veya XP’de templateler \Documents and Settings dizininde o anki kullanıcı adı altında Application Data\Microsoft\Templates’de saklı.

E-mailler ve Adres Defteri: Outlook ve Outlook Express’de, e-maillerinizi ve adres defterinizi bir arşiv dosyasında saklayabilirsiniz. Outlook’ta Dosya/Arşiv’den Outlook Express’de Dosya/Ver’den erişilen bu özelliği her yeni sistem kurulumundan önce kullanmalısınız.

Sık Kullanılanlar: Internet Explorer’da sık kullanılan adresler listesi oluşturduysanız, C:\Windows\Favorites’den (98,ME) veya Documents and Settings\ \ Favorites’den(XP) ulaşabileceğiniz bu verileri de saklayın.

Oyunlar: Oyun severler en son değiştirilen dosyaları da diğer önemli dosyalarla birlikte arşivleyebilir.

3. Sürücüler: Hiçbirini unutmadığınıza emin olun

Windows’un kurulum CD’sinde çok sayıda sürücü yer alıyor. Ancak bunlar gerekebileceklerin tümü değil. Ayrıca sürücülerin hiçbirinin en güncel versiyonlarının olmadığı da kolaylıkla tahmin edilebilir. Sabitdiski formatlamadan önce, sistemin her bileşeni için bir sürücünün el altında olduğundan emin olmalısınız. Bu dosyalara ya Windows CD’sinden ya da ayrı bir CD’den ulaşılabilmeli. Kurulum sırasında ISDN kartınızın çalışmadığını fark etmek kadar sinir bozucu pek az duruma düşülebilir. Net’ten kısa sürede sürücü temin etmek, internet bağlantısı olmadan güçleşecektir...

Başlat/Ayarlar’dan (98,Me) Denetim Masası’nı açın. Sistem’e iki kez tıklayın ve (XP’de Hardware) daha sonra Device Manager’ı seçin. Fare ve CD-ROM sürücüsü gibi sistem bileşenleri ve standart donanımlar, genel likle sorun yaratmaz. Dikkat edilmesi gerekenler her şeyden önce görüntü, ses ve network gibi ek kartlar ve modem, tarayıcı ve yazıcı gibi harici bileşenler. Her defasında ilgili bileşene iki kez tıklayın ve Sürücü kartını kontrol edin. Burada Sağlayıcı (98) veya Driver Provider (Me, XP) kısmında Microsoft ibaresinin yer alması halinde, sürücüler Windows CD’sinde mevcut demektir. Söz konusu olan sonradan satın alınan bir Microsoft ürünüdür.

Sonradan eklenen aygıtların tümü için, beraberlerinde gelen sürücülere ihtiyaç duyarsınız. Ancak bunlar elde yoksa veya eskiyse, (tarihleri Sürücü kartından kontrol edebilirsiniz), internetten gerekli yardımı alabilirsiniz. Tecrübeli kullanıcılar kurulum öncesinde güncel bir sürücü CD’si oluştururlar. Aygıt yöneticisi’nden Monitör’deki kaydı kontrol edin. Burada Standart Monitör ifadesini görürseniz, en iyi çözüm, üreticinin modele en uygun konfigürasyon dosyasını netten indirmek. Ancak bu şekilde ekran görüntüsü sonradan en iyi şekilde ayarlanabilecektir.


4. Kaybolmamaları için ayarları kaydedin

Yalnızca sürücü ve yazılımlar değil, kişisel sistem ayarları da son derece önemli. Çünkü onlar olmaksızın sistemi eski haline getirmek çok zor. Ayarların saklanabilmesinde aşağıdaki ipucu yardımcı olacaktır. Kaydetmek istediğiniz iletişim penceresini açın. Örneğin Çevirmeli Ağ için arama parametrelerinin yer aldığı pencere. [Alt]+[Print Screen] tuşlarına eş zamanlı tıklayın. Pencere, ekran görüntüsü olarak hafızaya alınacaktır. Word’de yeni bir belge oluşturun ve resmi [Ctrl]+[V] tuş kombinasyonuyla belgeye ekleyin. Diğer önemli ayarlar için de aynı yöntemi uygulayın ve onları Word’de tanımlayın. Ardından belgeyi diğer dosyalarınızda birlikte kaydedin. Hangi ayarları kaydetmeniz gerektiğinden emin değilseniz, Ağ, Çevirmeli Ağ, E-mail hesapları, User (XP’de) ve kurulan yazılımlardan oluşan bileşenleri kaydedin.


5. Sistem disketi olmadan işler yolunda gitmiyor

Windows 98/Me altından kolaylıkla başlangıç disketi oluşturabilirsiniz. Bu disket sabitdiski bölmek (Fdsik) ve formatlamak (format) için gerekli programları içermeli.Windows XP’de bu disket oluşturulamadığından sistemi kurulum CD’sinden başlatmalısınız. Boş bir disket ve Windows CD’sini sürücülere yerleştirin. Başlat/Ayarlar/Denetim Masası ve Program Ekle/Kaldır’a tıklayın. Başlangıç Disketi kartından Disket Oluştur’a ve Tamam’a tıklayın.

 

 

6. Disk partitionunu silmek: Artık geri dönüş yok

Partition’ları sildiğiniz takdirde, sabitdiskin yeniden bölümlendirilebilmesinin yolu açılmış olacaktır. Windows 98 ve Me: Başlangıç disketini sürücüye yerleştirin ve PC’yi başlatın. Sistemin disketten başlatılamaması durumunda, PC’nin temel ayarlarının yer aldığı BIOS’dan başlatma sırasını değiştirin. Seçeneğe bilgisayarın başlatılmasının ardından genel likle [Delete] tuşuna tıklayarak erişebilirsiniz. Daha sonra karşınıza çıkan menüden sistemi CD-ROM desteği olmaksızın başlatın. CD-ROM sürücüye daha sonraki aşamalarda ihtiyaç duyacaksınız. Karşınıza çıkan komut satırına “fdisk” yazın ve [Enter]’a tıklayın. Büyük boyutlu sabitdisklerin desteklenmesiyle ilgili soruyu Evet ile yanıtladığınızda kendinizi Fdsik yardımcı programının ana menüsünde bulacaksınız. Üçüncü sıradaki Bölüm veya mantıksal DOS sürücüsü sil’den tüm mevcut sürücüleri kaldırın. Sabitdisk üzerinde yalnızca bir partition olması halinde (C: sürücüsü) 1’i tuşlayarak ilk partition’ı silin. Karşınıza çıkan güvenlik sorularını yanıtlarken, aklınızda tutmanız gereken partition’la
birlikte, içindeki tüm dosyaları silmek üzere olduğunuz. Bu adımı da gerçekleştirin.

Windows XP: Windows CD’sini sürücüye yerleştirin ve bilgisayarı başlatın. PC’nin CD’den boot edilememesi durumunda burada da BIOS’daki başlatma sırasını az önceki örnekteki gibi silmelisiniz. Tüm başlangıç dosyaları yüklenene dek bekleyin ve [Enter] tuşuyla Windows kurulumunu onaylayın. Zorunlu lisans sözleşmesinin ardından, Windows sistemde kurulu işletim sistemlerini tarayacaktır. [Esc] tuşuna tıklayın ve tüm partition’ların listesine ulaştığınızda herhangi birini seçip silin. Burada da güvenlik sorularıyla uyarılacaksınız. Bölümlendirilmemiş bir alan kalana dek partition’ları kaldırın.

7. Doğru bölümlemek: Sisteme temel oluşturmak

Şimdi yeni bir partition oluşturmalısınız. Burada iyi planlama önem kazanıyor. Bir örnek: Windows için bir sürücüye ve kendi dosyalarınız içinse bir başka sürücüye ihtiyaç duyuyorsanız iki bölüm oluşturmalısınız.

Windows 98 ve Me: Yeniden Fdsik’in ana menüsüne yönelin ve birinci satırdan birincil bölüm oluşturun. Fdisk, taramanın ardından, kullanılabilir alanın tümünden yararlanmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Olumsuz yanıt verdikten sonra birincil partition’ın kapasitesini belirleyin. Yüzde veya megabayt cinsinden bir değer girin. Sabitdiski ikiye ayırmak için % 50 değerini kullanabilirsiniz. İlkinin ardından dosyalarınız için genişletilmiş bir partition oluşturun. İşlem ana menünün birinci satırında gerçekleştiriliyor. Arta kalan sabitdisk alanını değer olarak girin. Artık eş boyutlu iki bölüme sahipsiniz.
Ancak Windows genişletilmiş olan kısma henüz onu sürücü olarak tanımadığından erişemiyor. Bu durumda, Fdsik genişletilmiş partition’da mantıksal sürücü oluşturmalısınız. PC’nin sabitdiskten başlatılabilmesi için, bir bölümün aktive edilmesi gerekiyor. Fdiskin 2 numaralı menüsünden Etkin Bölümü Ata’yı kullanın.

Windows XP: Bölümlendirme, silmeyle aynı menüden gerçekleştiriliyor. Yeni bir partition oluştururken burada da az önceki örnek geçerli: Önce Windows için, sonra da veriler için kullanılacak bölümü oluşturun. Sabitdisk alanını her iki partition arasında paylaştırabilirsiniz.

8. Formatlama: FAT ve NTFS dosya sistemi uyuşmazlığı

Kuruluma başlamadan önce, en azından birincil partition’ın formatlanması gerekli. Mantıksal sürücülerde bu adım Windows altından, Explorer’da ise sürücü simgesinin üzerine sağ tıklayıp Biçimlendir’i seçerek gerçekleştirilebiliyor.

Windows 98 ve Me: Sistemi disketle yeniden başlatın. Komut satırına “format c:” komutunu girin. Soruları onaylayın ve sistem bölümüne kendini ifade eder özellikte bir ad verin. “Format d:” ile veri bölümünü formatlayın. Bu partition için örneğin Dosyalarım adını kullanın.

Windows XP: Formatlama Windows XP’de yeni bir partition’ın oluşturulmasının ardından kendiliğinden başlayacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken, hangi dosya sistemini kullanmak istediğiniz: FAT veya NTFS. Windows 98 veya Me üzerinden partition’lara ulaşmak niyetindeyseniz daha eski olan FAT’i kullanmanızı öneririz. Buna karşın kullanıcı hakları ve şifreleme gibi yeni XP fonksiyonlarından faydalanmak için NTFS daha iyi bir seçim olacaktır.

9. Kurulum: Sabitdisk için yepyeni bir Windows

Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından asıl kurulum başlayacaktır.

Windows 98 ve ME: Başlangıç disketiyle sistemi yeniden başlatın ve bu kez CDROM destekli seçeneğini seçin.Windows CD’sini sürücüye yerleştirin. Windows’un disketin başlatılması sırasında diyagnoz sürücüsü oluşturduğuna dikkat edin. CD-ROM sürücüsü için sürücü harfi bir ileriye kayacaktır. Örneğimizde “f:\setup” komutunu verin. Sürücü daha sonra yeniden E harfini alacaktır. Artık,Windows görünümü sisteme yeniden hakim olacak ve grafik arabirimli, fare destekli bir kurulum sihirbazı başlatılacaktır. Sihirbazın direktiflerini takip edin ve lisans sözleşmesini onaylayın. Kurulum klasörü için C:\Windows’u seçin. Özel kurulum modunu işaretleyerek hangi Window s b ileşenlerinin kurulacağını belirleyebilirsiniz. Lisan, ülke, klavye dizilimi ve saat dilimini belirleyin. Yeni bir başlangıç disketi oluşturmanıza gerek yok, çünkü bu adımı çok önceden gerçekleştirdiniz. Diğer kurulum soruları ad, firma ismi ve kayıt numarasıyla ilgili. Firma alanını boş bırakabilirsiniz.

Ağın tanımlanması, ancak sistemde bir network kartının olması halinde gerekiyor... Asıl kurulum işlemi PC’nin özelliklerine göre 30 ile 60 dakika arasında vakit alır. Son olarak Windows, tüm aygıtları tanıması gereken donanım sihirbazını başlatacaktır. Gerekli sürücülerin kurulum CD’sinde bulunamaması durumunda, konumlarını sizin belirtmeniz gerekir. Windows daha sonra parola girmenizi isteyecektir. Parola kullanımı gerçek bir koruma sağlamadığından bundan kaçınabilirsiniz.

Windows XP: Microsoft’un yeni işletim sistemi, öncülü kadar çok seçeneğe sahip değil. Ayrıca kullanıcı tarafından yönlendirilecek bir kurulum aramak boşuna. Kurulum, formatlamanın ardından otomatik olarak başlatılıyor. Sihirbaz burada da işlemler boyunca size eşlik ediyor. Saat dilimi ve bölgesel ayarlar Windows’un diğer sürümleriyle benzerlik gösteriyor. Asıl fark, daha fazla kullanıcıyı hemen atayabiliyor olmanız. PC üzerindeki tüm haklara sahip, administrator olarak bilinen süper bir kullanıcıya olan ihtiyaç, bazı tehlikeleri beraberinde getiriyor. PC’yi tek başınıza kullanıyor olsanız dahi, günlük işleriniz için daha sınırlı haklara sahip ikinci bir kullanıcı belirlemelisiniz.

10. İnce ayarlar: Son rötuşlar ve pratik ipuçları

Kurulumun tamamlandığında dahi, Windows hala eksik bir görünüme sahip olabilir. Bazı sürücülerin eksikliği ve görüntü ayarlarının minimum düzeyde tutulması genel likle bu duruma yol açan etkenlerdir. Bu nedenle son detaylar için biraz el mahareti gerekli. Öncelikle Aygıt Yöneticisi’ni başlatmalısınız. Bunun için Başlat/Ayarlar (98,Me) Denetim Masası/Sistem/Hardware (XP) ve Aygıt Yöneticisi (Device Manager) kullanılabilir. Sistem bileşenlerinin listesinde sarı soru işaretlerinin varlığı, donanımın doğru tanımlanamadığı ve uygun sürücünün kurulmadığı anlamındadır. Gerekli sürücünün CD’de yer alması halinde, onu manuel olarak kurabilirsiniz.

Bunun için hatalı kayda iki kez tıklayın ve Sürücü kartından Sürücüyü Güncelleştir düğmesini kullanın. Daha sonra ekran kartı ve monitör için de, standart sürücüler yerine uygun olanların kurulduğundan emin olun. Bir sonraki adım, görüntü özellikleriyle ilgili. Sağ fare tuşuyla masaüstündeki herhangi bir boşluğa tıklayın ve açılan nesne menüsünden Özellikler/Ayarlar’ı seçin. Renk’ten mümkün olan en yüksek sayıyı, örneğin True Color(32Bit)’i ve monitöre uygun bir çözünürlüğü seçin. Genel likle bu değer 1024X768dir. Gelişmiş/Monitör’den ekran tazeleme oranını gözden geçirin. Göz sağlığınızı korumak için, bu değer 75 hertz’in üzerine olmalıdır. En Uygun ayarıyla genel likle en sağlıklı seçimi yapmış olursunuz. Şimdi önceden kaydettiğiniz tüm ayarları yeni sisteme aktarın, (bkz. adım 4). Windows XP kullanıcıları, ek olarak, sistemlerini etkinleştirme yükümlülüğüyle karşı karşıyalar. Aksi halde Windows, 30 gün sonra başlatılamayacaktır. Etkinleştirme işlemi online ya da telefon vasıtasıyla gerçekleşiyor.

İpucu: Online-etkinleştirme yalnızca üç kez kullanılabiliyor. Telefonla etkinleştirme sırasında, gerçeklere sadık kalarak sisteminizi yeni kurduğunuzu belirtmelisiniz. Güncelleme asla reddedilmeyecektir.

Kaynak : www.chip.com.tr