BİLGİSAYAR TERMİNOLOJİSİ
Bilgisayarcıların
sıkça kullandığı kısaltmalar :
|
|
ACPI - "Advanced Configuration and Power Interface" - PC' lerde
yeni nesil DOS tabanlı güç idaresi için yazılmış yazılım. ACPI, eski
Intel APM (Advanced Power
Management) yazılımının yerine geçmiştir. ACPI, sadece
bilgisayar aktif değilken zaman ayarlamalarını yapmaktan öte, güç kullanımını
dinamik olarak gösterir ve gücü bağlantılı olarak kullanır. ACPI kontrolü
PC' nizin BIOS' undadır. "eysipiay" diye okunur. Active matrix
display - Bugünün çoğu laptop -
dizüstü bilgisayarlarının ekranı böyledir.Actif matriks teknolojisinin "pasif
matriks" den farkı ekranın kendisini
daha sık bir şekilde tazelemesidir. Böylece resim kalitesi ve bakış
açıları artar. Bazen TFT ("thin film
transfer") ince film transferi olarak da anılır. Adapter Card - PC ana kartı üzerine takılan elektronik
kartların genel ismi. Bu sayede bilgisayar çevre birimleri ile bilgi
alış verişinde bulunur. Network interface card (NIC) bunun bir
çeşididir. Alpha Channel - Bilgisayar grafiklerinde, her
pikselin şeffaflık için ayrılmış parçasına verilen addır. 32-bit grafik
sistemleri 4 kanallıdır. Kırmızı, Yeşil ve Mavi (RGB) için üçü kullanılırken
1 tanesi 8-bit alfa kanalı için ayrılmıştır. Alfa kanalı gerçekte
bir maskedir. İki ayrı rengin üst üste gelmesi halinde öndekinin alması
gereken renge göre bir üçüncü renk belirler. AMR - "Audio Modem Riser" - Anakartların
analog giriş çıkışları için Intel tarafından
bulunmuş bir uygulamasıdır. AMR kartı, ana kartlardaki analog
giriş çıkışları kaldırır. Böylece anakart
imalatçıları, FCC veya beynelmilel telekom
sertifikalarına ihtiyaç duymazlar. Bu da ucuzlamayı getirir. "eyemar" diye okunur. AMPS - "Advanced Mobile Phone Service"
- Analog hücresel telefon standartları,
1983 yılında AT&T tarafından tanıtılmıştır.. AMPS telefonları
800 ila 900 Megahertz (MHz) kanalında yayın
yapar. "cell" denilmesinin sebebi radyo yayıcılarının cell adı verilen bu uzay bölümüne yayın yapmasındandır.
"eyempies" diye okunur. API - "Application Program Interface" - İşletim sistemi, sürücü arabirimleri
ve yazılımlar arasındaki muhaberatı sağlayan yazılım serilerine verilen
isim. Yazılım bloklarından oluşan bina yapmaya benzetilmiştir. Bazen
"Application Programming
Interface." olarak da anılır. "eypiay" diye okunur. ASP - "Application Service Provider" - Küçük işletmelerin programlarını
ücret karşılığı kullanıma sunan ve hardiskinin
bir bölümünü kiraya veren web sitesi. Onlar olmasa lokal network
olmazdı. "eyespi" diye okunur. ASP - "Active Server Pages" - WEB' de servis sağlayıcının sağladığı,
uygulama imkanıdır. Dinamik olarak HTML sayfaları üretir. ASP sayfası,
TML sayfasıdır. Fakat bağlanan için yazılım ve HTML oluşturur.
'server-side scripting'
sunucu tarafında çalışan yazılım adı da verilen Javascript
veya VBScript kullanılarak yapılır. "eyespi" diye okunur. ATA - "Advanced Technology Attachment" -Harddiski kullanma hakkını
harddiskin kendisine veren, genel disk sürücü
arayüzüdür. ATA versiyonlarının birkaçı, 33
MBps ATA-33 ,66 MBps ATA-66 sayılabilir. Athlon - AMD firmasının Intel' in
Pentium III' ü ile rekabet etmek için çıkardığı merkezi işlemcilerine
verilen ad. K7 olarak da anılır. PC World'
ün Eylül 99 baskısında 600MHz Athlon, 600MHz
PIII' den % 9 daha hızlı denmiştir. Grafik testlerinde, Athlon
üç boyutlu modellemede % 21daha hızlı bulunmuştur. Mukayese için
AMD Athlon sayfasına bakabilirsiniz.. AWG - "American Wire Gauge", Kablodaki tel kullanımı için bir standarttır. Sayı azaldıkça
çap artar. "eyvici" diye okunur. Backplane -Başka bir baskılı devrenin
kendisine takılması için üzerinde soket bulunan baskılı devrelere bu
ad verilir. Çoğu bilgisayarın ana kartı böyledir. Üzerinde PCI, ISA,
AGP veya RAM soketleri bulunur. Bu yüzden "motherboard"
anakart diye anılır. Üzerine ekran kartı,
network kartı, RAM, modem gibi başka kartlar takılır. Bandwidth - Band
genişliği, belli bir zaman biriminde internette
gönderilen data miktarına denir. Genellikle birimi "bits
per second"
(bps), "kilobits per second" (Kbps) or "megabits per second" (Mbps) olarak kullanılır. Bluetooth - Kısa mesafeli kablosuz iletişim
için açık standarttır. mobil telefonlar, bilgisayar ve PDA üreticileri
tarafından ortaklaşa üretilmiştir. Bu sayede bu standardı destekleyen
tüm aletler birbiri ile iletişim kurar. Daha fazla bilgi için Bluetooth web
sitesine bakınız. BNC - Anten kablosuna benzeyen koaksiyel kablolar ile bilgisayarları birbirine bağlarken
kullanılan konektör. Taktıktan sonra döndürerek
kilitlenir. "biensi" diye okunur. Bridge - İki veya daha fazla bilgisayarı
router gibi birbirine bağlayarak data aktaran
iletişim aracıdır. Data paketlerini okur ve filtre eder.IP adresi istemez
ve yayın trafiğini atlar. "Briç" diye okunur. Bus -Bilgisayar mimarisinde bir elemandan
diğerine bilgi taşıyan bölümdür. Genellikle birden fazla komponent takılır. Hafızanın bir kısmında, buna takılan
kartların adresleri tutulur. "Bas" diye okunur. Cache - Bir çeşit kayıt hızlandırma
şeklidir. Bunun için ana hafıza kullanılırsa "memory caching" , sabit disk
kullanılırsa "disk caching" adını
alır. Hafızada yapılanı, diğer programlar tarafından da tekrar
tekrar kullanıldığı için çok hızlıdır. Bazen bu amaçla ayrı
bir hafıza birimi kullanılır. Buna "Cache
Memory" denir. Bu daha hızlı olur. "Level 2 (L2) cache", işlemci
ile DRAM arasına yerleştirilmiş ve bugünkü bilgisayarların demirbaşı
olmuştur. "Keş" diye okunur. CDPD - "Cellular Digital Packet Data" - Radio frequency (RF), radyo dalgaları ile çalışan kablosuz bir
iletişim servisidir. Data paketlerini cep telefonu hattından gönderir.
19.2 kbps hızına kadar çıkabilir. CDPD paketleri konuşmalardaki
duraksamalarda gönderilir. Bu hizmet Amerika' da 65 şehirde verildiği
halde, Türkiye' nin her yerinde vardır. "sidipidi"
diye okunur. Circuit-Switched
Cellular - Eski analog telefon şebekesinin
kullanıldığı bir sistemdir. Amerika' da bile CDPD için geliştirilme
yapılmamıştır, ancak ülkemizde son sistem santrallarla
kullanılabilmektedir. CLEC
- "Competitive Local
Exchange Carrier" - Bir telekom
şirketi çeşididir. CLEC' ler kablo, ISP, GSM
hizmetleri verirler. "silek" diye
okunur. CompactFlash - Bir çeşit ön hafızadır.
I & II PC-Kartlarındaki soketlerde adaptörle kullanılır. kendi
üstünde kontrolörü olduğu için kamera ve PDA cihazlarında yükü azaltmak
için kullanılır. 2MB ile 64MB arasında çeşitleri vardır. CMS - Cable Management System, Kablo sistemlerini düzenlemek için kullanılan cihazların
genel ismidir. "siemes" diye okunur. CPE - Customer Premise Equipment - Kullanıcı tarafındaki iletişim cihazlarının genel
ismidir.DSL servisleri için CPE' lere "modem"
deriz. "sipii" diye okunur. Cross-over Cable - Çapraz bağlantı ile data alış verişi yaparak Hub kullanılmadan bilgisayarları birbirine bağlayan kabloya
denir. CSMA/CD -
Carrier Sense Multiple Access
/ Collision Detect. Bu data aktarım tekniği şu şekilde
çalışır. Cihaz data paketini göndermeden evvel, başka bir cihazın data
göndermekte olup olmadığını kontrol eder. Hat boş ise paketi gönderir.
Meşgul ise bekler. İki cihaz aynı anda başlarsa, bu çakışmayı hisseder
ve her iki cihaz da rastgele bir zaman için
bekler. Bekleme zamanı kısa olan önce gönderir, diğeri ise beklemeye
devam eder. Ethernet kartlarının çalışma sistemi böyledir.. DEMARC - Bir döngünün veya devrenin sorumluluk
alanını balirleyen bir sınır taşıdır. "dimark"
diye okunur. Dedicated Line - Kullanıcının kesinisiz olarak hizmetinde olan hatta verilen isimdir.. Downstream/Upstream
- Downstream, kaynaktan aşağı data akışını; Upstream de kaynağa doğru data akışını gösterir. Internet
service provider (ISP) ' den kullanıcıya olan
data akışına Downstream denir. DSP - "Digital Signal Processor" - Analog sinyalleri
dijital sinyallere dönüştüren işlemcilere verilen genel addır. Ses ve
görüntü sıkıştırmasında, sesin işlenmesinde, modemlerde, işitme yardımında,
sismik algılayıcılarda ve hızlı çevirici ve filtreleyicilerde kullanılır.
"diespi" diye okunur. DVD - "Digital Video (or Verastile) Disc" - 4.7GB ile 17GB arasında
multimedya data transferi sağlayabilen CD-ROM-benzeri teknolojinin
geliştirilmişidir. DVD, CD-ROM' ları
destekler ve çoğu DVD sürücüleri şarkı CD' lerini
ve CD-ROM' ları çalıştırır. DVD' nin son şekli olan DVD-2 (veya DVDII), CD-R (Recordable) ve CD-RW (Re-Writable)
diskleri de çalıştırır. "dividi"
diye okunur. EIDE - "Enhanced Integrated Device Electronics" - Harddisk kontrol
kartını kendi üzerinde bulunduran bir çeşit ATA disk sürücüsü standardıdır.
Eski IDE standardına ek olarak, 30-40 GB gibi yüksek kapazitelerde,
hızlı erişim zamanı ve "burst" transfer
(bir seferde büyük data paketi) sağlar. "iaydii"
diye okunur. Ethernet - Yerel iletişim şebekesi -local area network
(LAN), 1976 yılında Xerox tarafından geliştirilmiştir.
En meşhur Ethernet bağlantıları 10Base-T (saniyede 10 megabit data transferi) ve 100Base-T (100Mbps) çoğunlukla
sarımlı çift kablo ile bağlanırlar. Koaksiyel
ve fiber-optik kablo bağlantısı da yapılabilir. Firewall - Başkalarının özel datalarımıza
ulaşamaması için kullanılan programlara denir. Bir çeşit güvenlik politikasıdır.
Bir intranet bağlantısının internete açılmasında, internettekilerin
intranete ulaşmasını engeller. "fayrvol" diye okunur. FOIRL - Fiber
Optic Inter-Repeater
Link Fiber
optik bağlantıların içsel tekrarlayıcısı. Full-Duplex - Aynı zamanda her iki istikamette
de data transferi olabilen ortamlardır ve band
genişliğinin % 100' ünü kullanır. Half-Duplex - Sadece tek istikamette data transferi
olabilen ortamlardır ve band genişliğinin
% 50' sini kullanır. Hub - Genellikle ethernetlerle
birlikte kullanılır. Tüm bilgisayarlardan ayrı ayrı
gelen kabloların üzerine bağlandığı cihazdır. Hub,
gelen sinyalleri gereken yerlere tekrar transfer eder. Bir hub 8' lik, 16' lık veya 32' lik olduğu gibi,
birden fazla hub birbirine bağlanarak şebekedeki
bilgisayar sayısı arttırılabilir.Bu durumda hub'
lar arasında çapraz bağlantı kablosu kullanılır. Eğer 'MDI'
portu varsa gerek kalmaz. "hab" diye okunur. Horizontal Cable - Duvardaki prizden telefona veya
bilgisayara bağlantı yapılan kabloya verilen addır. Hub
veya PBX' i patch panele bağlarken kullanılan
kabloya da bu isim verilir. HVAC - Heating, Ventilating, and Air Conditioning
systems. Isıtma, havalandırma
ve soğutma sistemleri. IDC
- Insulation Displacement Connector. RJ konektörlerinde olduğu
gibi, monte ederken kabloyu sıyırarak, bağlantıyı sağlayan konektörlerin genel adıdır."aydisi"
diye okunur. ISDN - Integrated Services Digital Network - Telefon şirketi tarafından sağlanan
dijital şebeke sistemidir. "ayesdien"
diye okunur. ISDN hatları iki adet 'B' kanalı ve bir adet 'D'
kanalından oluşur: Kbps - Kilobits
per second
- Data transfer hızını veya bant
genişliğini gösteren bir birimdir. Her bit 8 byte
ettiğinden cps - character
per second ile karşılaştırıldığında
8 kat fazla gösterir, ki yanıltıcıdır. Bir saniyede gönderilen her 1000
bit demektir. Monster-Cable - Normal olmayan kabloların fiyatlandırılma
stratejisi. Mbps - Million
bits per second - 1000 Kbps karşılığı data transfer
hızını veya bant genişliği. MUX - MUltipleXer .Alçak bant genişliğindeki birçok kanalı toplayarak tek bir
yüksek band genişliğinde birleştiren bir taşıyıcıdır.
Devrenin diğer ucunda bunun tersi şeklinde çalışan MUX/DEMUX çevirici
bulunmalıdır. NAT - Network Address Translation - Özel bir IP adresinde, hayali, dinamik bir bağlantı temin
eder. Node - Şebekede hub'
dan başka ne varsa node olarak anılır. PC,
router, bridge, sniffer, printer vs. Patch Cable - İki cihazı birbirine bağlayan
kısa network kablosu. Patch Panel - Data kablolarının sonlandığı cihaz.
A device where data cables
are terminated.
Kablolamanın ileride devam etmesi için kullanılır. Çok da
gerekli değildir. PC-100 main memory bus - 1998' lerin
ortalarında tanıtılmış bir bus teknolojisidir.
66 MHz bus' lar
yerine üretilmiştir. % 20 daha hızlıdır. Bu hızla uyumlu çalışabilmesi
için RAM' lerin 100MHz SDRAM ("Synchronous
Dynamic Random Access
Memory") olması gerekir. PCI - "Peripheral Component Interface or Interconnect" - Pentium işlemcilerin isteğine uygun olarak
hazırlanmış 64-bit yerel bus soketidir. Maksimum
transfer hızı132 MB/sec olmuştur. "pisiay" diye okunur. PCMCIA card - "Personal Computer Memory Card International Association" card - ("PC Card"
olarak da bilinir.) - Kredi kartı büyüklüğünde bir karttır. Dizüstü bilgisayarlarda, kişisel dijital cihazlarda veya
kablosuz iletişim cihazlarında bulunabilen kendine özgü sokete takılılar.
Ek hafıza, modem ve network kartı olabilir.
"Type II" ve "Type III"
gibi çeşitleri vardır. "piemsiey"
diye okunur. PCS - "Personal Communication Services" - FCC ve kablosuz endüstrisinde dijital hücre
teknolojisi terimidir. PCS standardında GSM ("Global System for Mobile Communications"), CDMA ("Code-Division Multiple Access")
ve TDMA ("Time Division Multiple
Access") bulunmaktadır. PCS telefonları tamamen dijitaldir
ve 1900 MHz frekanstadır. "pisies"
diye okunur. PDF - "Portable Document Format" - Adobe
tarafından geliştirilmiş bir dosyalama formatıdır. Her platformda okuduğu
için hangi programla yazıldığı farketmez.
The Adobe Acrobat
Reader ( Adobe' nin websitesi)
ile okunabilir. "pidief" diye okunur. Plenum - HVAC sistemlerinde havanın geri
dönüş bölümüne denir. Plenum, kablo kaplama
türü değildir. Kablonun havalandırma alanında tutulma şeklidir. Bazı
plenum kabloları PVC-kaplıdır. POSIX - "Portable Operating System Interface for uniX" - Unix sistemlerle bilgisayar uygulamaları
arasındaki arayüz standatlarının
bir kısmına verilen addır. POSIX uyumlu Unix sistemler kullanıcıların,
Unix, Linux ve hatta Windows NT ve çeşitleri için daha kolay program
yazmalarını sağlar. POTS - Plain Old Telephone
Service
- Analog telefon sistemlerinde sağlanan
hizmetleri ifade eder. PVC - Genel kablo kaplama malzemesi.
"pivisi" diye okunur. Raised Floor - Bilgisayar odalarında sıkça kullanılan
döşeme sistemidir. Yer döşemesinin betondan 25-30 cm yüksek yapılarak
kabloların buradan geçmesi sağlanır ve havalandırma
için plenum oluşturulmuş olur. RCA connector - Yuvarlak, orta ucu çıkıntılı bir konektör
çeşididir. Genellikle anfilerde kullanılır.
Eski stereo müzik aletlerinin hemen hepsinde vardır. Kırmızı olanı,
sağ hoperlör; siyah veya beyaz olanı, sol hoperlör;
sarı olanı da kompozit ekran içindir. "arsiey" diye okunur. RISC - "Reduced Instruction Set Computer" - İlk CISC ("Complex
Instruction Set Computer")
işlemcilerinden geliştirilmiş bir çip dizaynıdır. RISC
çipi, IBM' in '1970' in başlarında, daha az
işletim talimatı olsun ki hızı artsın ve ucuz olsun diye ürettiği bir
çiptir. Motorolanın
PowerPC çipleri,
Macintosh' larda kullanılmaktaydı ve RISC
dizaynıydı. DEC' in Alpha ve Sun' ın SPARC modelleri de RISC çipidir.
"risk" diye okunur. RJ-11 - Telefonlarda kullanılan 6 pinli konnektörlerdir. Dişisi
kablonun üzerinde, erkeği ise duvarda veya telefonun üzerinde olur.
Genellikle 4 pine kablo bağlansa da sadece
kırmızı ve yeşil olan ortadaki iki tanesi kullanılır. Diğer ikisi ikinci
telefon veya telefonun ışıklandırılması için kullanılır. Diğer
ikisi son zamanlarda, bilgisayarınızı telefonla networke
bağlamak için kullanılmaya başlanmıştır.
"RJ" Registered Jack
tescilli konektör demektir. Takibeden numara ise (RJ-45, RJ-61X, vs.) FCC tarafından
belirlenen bir standarttır. "arcey"
diye okunur. RJ-45 - RJ-11 (telefon) konektörü gibi fakat 8 pinli daha
geniş bir konektördür. Hem network,
hem de telefon için kullanılabilir. "arcey"
diye okunur. Riser - Döşemenin yükseltilmesi için kullanılan
ayaklardır. "rayzır" diye okunur. Router - Birçok bilgisayar şebekesini adreslerini
okuyarak birbirine bağlamak için kullanılan bir cihazdır. Data paketi
okunur ve gereken adrese postalanır. Bridge
- Köprülerden daha fonksiyoneldir. Birbirine benzemeyen farklı şebekeleri
kolayca birbirine bağlarlar. LAN' ları LAN'
lara veya LAN' ları WAN' lara bağlayabilirler. "rotır"
diye okunur. SC - Bir çeşit fiber konektör. Bir çift fiberi bir konektör
e bağlar. Yanyana iki kareye benzer. "essi"
diye okunur. SCSI - "Small Computer System Interface" - Yazıcı, harddisk veya başka bir bilgisayara bağlanmak için kullanılan
yüksek hızlı paralel arayüz birimidir."skazi"
diye okunur. SDMI
- "Secure Digital
Music Initiative - Kayıt endüstrisi MP3 korsanlığını
durdurmaya çalışmaktadır. Bu yüzden tüm orjinal
CD' lere filigran basılmaktadır. SDMI-uyumlu
MP3 çalarlar (ve diğer müzik aletleri) ancak bu filigran kullanımı ile
ticari bir nitelik kazanabilirler. Korsan CD' lerde
bu filigran olmayacaktır. Daha fazla bilgi için http://www.sdmi.org/ adresini ziyaret ediniz.
"esdiemay" diye okunur. SDRAM - "Synchronous Dynamic Random Access Memory" - Geleneksel DRAM' dan daha yüksek
kristal frekansı - saat hızıyla çalışabilen bir DRAM türüdür.
"bursting" teknolojisi ile sonraki
hafıza adresini önceden bilmesi ile hızlanır. "esdirem"
diye okunur. SDSL - "Symmetric Digital Subscriber Line" - Tek hat servisi olarak da anılır.
SDSL, band genişliğini "bandwidth" her iki yönde de kullanır. "esdiesel" diye okunur. SM - "Single-Mode" - Fiber optik kablo çeşididir. Fiber
çapı 5-10 mikrondur. SM fiber, çok daha uzun mesafelerde kullanılır,
fakat çapın daha küçük olması nedeni ile daha kuvvetli ışık kaynağına
- transmiter - ihtiyaç vardır ki bu da lazer olur. SM, Telco dağıtım gibi birçok WAN uygulamasında kullanılır.
Çapın küçüklüğünden ötürü, tekil muharebat
sağlar. "esem" diye okunur. SIMM - "Single Inline Memory Module" - Üzerine takıldığı baskı
devreyle birlikte, RAM hafıza çiplerine verilen
ad. "Single Inline"
RAM' lerin anakarta
temas ettirildiği yerin tek hat üzerinde olmasından dolayıdır. Daha
yüksek band genişliği olan yeni tip hafıza modülüne DIMM ("Dual Inline Memory
Module") denir. Yeni sistem bilgisayarlar
bunu kullanır. "sim" diye okunur. Simplex - Datanın tek yönde hareket ettiği
medya. Skins - MP3 çalarlarda kullanıcının oluşturduğu
grafik arayüzlerdir.Quake
ve bazı yazılımlar bu tür arayüz tanımlamasına
izin verirler. SmartMedia card - (SSFDC "Solid
State Floppy Disk
Card") - Takılıp çıkartılabilen bir çeşit Flash RAM hafıza kartıdır.dijital kameralarda ve diğer taşınabilir
bilgisayarlarda veya Diamond Rio MP3 player gibi MP3 çalarlarda kullanılır. SmartMedia kartları 3.3 ve 5 volt olarak 2MB ile 16MB veya
daha büyük kapazitelerde üretilmiştir. Socket 7 - Orjinal
Intel Pentium sınıfı işlemcilerin takıldığı, ana kartlardaki yuvaya
verilen isimdir. Pentium II ve III' lerde,
Intel işlemcisini plastik bir slota geçecek
şekilde üretmiştir. Fakat AMD ve Cyrix soket
kullanmaya devam etmiştir. SOHO - "Small Office/Home Office" - Daha fazla insanın bilgisayarla
ileyişiminin ve evlerde yaygınlaşmasının sonucu
olarak SOHO yani küçük ofis/ev ofisi, bigisayar firmaları için hedef kitle haline gelmiştir. S/PDIF - "Sony/Philips Digital InterFace" - Çoğu kayıt stüdyoları ve PC ses
kartları için dijital stereo aktarım şekli olarak yerleşmiş bir formattır. SPAM - Pazarlama, reklam veya sosyal içerikli
olarak büyük kitlelere ulaştırılmak istenen mesajlariı,
kullanıcının isteği dışında kendisine Internet ya
da cep telofonu gibi teknolojiler aracılığı
ile yollanmasıdır. (Internet Üst Kurulu SPAM Bildirgesi). Spread spectrum - Sinyali taşımak için, orjinal sinyalden (baseband) belirgin
bir şekilde daha geniş band kullanan, birçok
RF ayarlama tekniğinden her biri. Bu değişimin avantajı, parazite
karşı yüksek bağışıklıktır. İki çeşit teknik kullanılır: Direk
yayılma ve frekans zıplaması. Frekans zıplaması sistemlerinde
bant genişliği değiştirilmez, alıcı ve verici belirlenmiş silsilelerle
frekansları değiştirirler. SRAM - "Static Random Access Memory" - Elektriği kesilinceye kadar üzerindeki bilgiyi muhafaza
eden, DRAM gibi tazelemeyen bir RAM çeşididir. "esrem"
diye okunur. ST - Fiber konektör
çeşidi. Her fiberi ayrıca sonlandırır. Minik BNC konektöre
benzer. "esti" diye okunur. Stackable - Birbirine bağlanabilen hub' lara verilen tanımlamadır.
Böylece port sayısı arttırılırken ilave aktarma
yapılmalış olur. SAF - Store-and-forward - Mesajların alınıp saklandığı,
daha sonra şebeke trafiğinin azaldığı zamanlarda yerine ulaştırıldığı
iletişim sistemidir. Bu sayede kapalı bilgisayara ulaştırılmak istenen
mesaj kaybolmamış olur. Bir çok e-mail trafiği bu şekilde sağlanır. S-video -
"Super Video" - Ses ve görüntü frekanslarının karıştırılarak
aktarıldığı kompozit ekranlardan daha net
görüntü ve ses alınan bir video teknolojisidir. S-video, renk (chrominance) ve parlaklığı (luminance)
ayrı ayrı taşır. S-Video çalışan kameralar
genellikle hem S-Video output cakı
hem de alılışılmış RCA-tipi audio/video
bağlantısını destekler.S-Video avantajını kullanabilmeniz için, TV'
nizin S-Video girişi olması gerekir.. Switch - Büyük şebekelerde, talep edilen
veriyi parçalara ayırarak ve sadece, bilgiyi
talep edene göndererek talep etmeyenlerin trafiğini azaltan bir cihazdır.
HUB verileri herkese eşit gönderir, talep eden bu bilgiyi alırken diğerleri
de bu bilgiyi almadığı halde meşgul olur. "sviç"
diye okunur. T-1 - "Digital Transmission Rate 1" - saniyede 1,544 megabit
veri taşıyabilen kiralık telefon hattıdır. Genellikle şebekeleri birbirine,
ISP' lere, web sağlayıcılarına ve internetteki diğerlerine bağlanmak içindir. TDMA - "Time
Division Multiple
Access"
- Kablosuz bağlantı teknolojisinde, bant genişliğini zaman aralıkları
ile paylaşan "time-division multiplexing"
(TDM) dijital kablosuz sistemdir. TDM, radyo frakanslarını
belli zaman aralıklarına bölerek, daha fazla ziyaretçi için yer açar.TDMA
ile, aynı anda daha fazla data aktarımı yapılır. Cep telefonları - GSM
için kullanılmaktadır. "tidiemay"
diye okunur. TDR - "Time
Domain Reflectometer" - Üeretilen
sinyalin geri dönüşünü ölçerek, kablo uzunluğunu tesbit
eden bir cihazdır. "tidiar" diye
okunur. Token Ring Network - Dijital izlerin birbirine aktarılması
ile seri bağlantılı bir yerel bilgisayar ağ şeklidir. Bu zincirin bir
parçası olmayan bilgisayar, data gönderemez. Saniyede 4 megabite kadar data aktarılabilir. Tone Generator
and Inductive Amplifier - 2 kHzlik bir ses dalgası
verilmiş kabloyu takip etmek için, kablodan 2-10 cm uzaklıkta endüktiv bir alıcı kullanılır. Bu sayede kablo test edilirken
kesilmez. TWAIN - "Technology (veya Toolkit) Without An Interesting Name"
- Scanner - tarayıcı, fax,
grafik ve yazı okuyucu - OCR yazılımları için kullanılan arayüz
standardıdır. Anlamı: "ismi lâzım değil" veya " filan
teknoloji" olabilir. Görüntünün, görüntüyü işleyen yazılıma aracısız
iletilmesine imkan verir. Bu sayede tarayıcılar çok basit ve ucuz olmuştur.
"tveyn" diye okunur. Twin-Ax - Twinaxial cable - Koaksiyel
kabloya benzer, fakat ortada tek değil iki kablo bulunur. UART - "Universal Asynchronous Receiver/Transmitter" - Seri portlarda
kullanılan seri verileri paralel portlarda
kullanılan hale çevirmek için üretilmiş bir çiptir.
Bilgisayar/Modem ilişkisindeki darboğazdır. Yeni bilgisayarlar 16-bit
buffer' lı 16550 UART çipini kullanırlar. Bu sayede günümüzün hızlı modemlerine
ayak uydurabilirler. "yuart" diye
okunur. Ultra ATA - (ATA-4, Ultra DMA, ATA-33, DMA-33) ATA/EIDE disk kontrolü standatdının en son sistemidir. EIDE, veya "Enhance Integrated Electronics Interface" teknolojisi,
harddisk için gereken elektroniğin kendisi
üzerine monte edilmesi ile imal edilmişti. "ATA" veya "Advanced
Technology Attachment"
IDE ile eş anlamlıdır. Ultra ATA, ATA-2' nin üç katı
veri aktarımı yapar. (saniyede 33.3 megabite
kadar). "DMA" yani "Direct
Memory Access" isteyenin harddisk
ile direk konuşmasını sağlayarak işlemciye - CPU' ya
boş zaman kazandırır. UltraSCSI - "Ultra
Small Computer System Interface" - SCSI çevre birimlerini bilgisayara
bağlamak için kullanılır. (Harddiskler, seyyar
sürücüler ve yazıcılar gibi...) UltraSCSI'
nin yeni versiyonu olan SCSI-2, 8 bit bağlantılarda
20MB, 16 bit bağlantılarda 40MB veri transferine kadar ulaşabilmektedir. Upstream - Son kullanıcıdan ISP' ye bağlantı
yönünü tarif etmek için kullanılır. Genellikle ADSL metodlarında görülür. USB
- Universal Serial Bus - Daha çok PC' lerin seri
iletişimi için ortaya çıkmış bir standarttır. 12Mbs hızıyla ve 127 adet
cihazı zincirleme bağlantıyla bağlaması ile bir üstünlük getirmiştir.
Bu bağlantıdan voltaj alınabildiği için ayrıca cihazlara adaptör takılması
gereği ortadan kaldırılması amaçlanmıştır. Bir kaç USB aletini
aynı cihaza bağlamak isterseniz, USB Hub'
ı kullanmalısınız. USB' den bağlanan cihazlar, bilgisayar kapatılmadan
takılıp çıkartılabilirler. "yuesbi"
diye okunur. UUCP - "Unix-to-Unix
Copy" - Unix makinelerde bilginin
seri bağlantılarla aktarımını sağlayan bir dizi yazılım ve protokollerin
genel adı. 70 li yılların sonunda Bell laboratuvarlarında, programların,
verilerin ve e-mail' lerin standart telefon
hatlarından aktarımı için imal edilmiştir. "yuyusipi"
diye okunur. V.90 - 56 Kbps
analog modemlerde, üzerinde anlaşılan son
standarttır. Rockwell' in K56Flex ve 3COM'
un X2 standartları, hala kabul görmektedir. V90 standardı; kablo modem,
DSL ve diğer yüksek band genişliği kullanan
sistemlerin yaygınlaşması ile başka bir standart icat edilmediğinden,
son analog standart olacak gibi görünüyor. WAP - "Wireless Access Protocol" - Kablosuz iletişim protokolü. Cep
telefonları, radyo cihazları, kablosuz modemler ve diğer internete bağlantı yapan cihazlar için teknolojik standart
getirmek amacını taşır. Daha fazla bilgi için WAP Forum a bakın.. Wavetable synthesis - Gerçek enstrumanların
ses örneklerinden oluşmuş bir diziyi kullanan ses teknolojisidir. Mesela,
bir MIDI dosyası belli bir enstrumanın belli
bir notasını istediğinde bilgisayar, ses tablosunda bu notayı bulur.
Ses Tablosu sentezi, FM sentezindan dah
iyi netice verir. O bir öncüdür. Wiremap tester
- Kısa devre, açık devre, ters bağlantı
veya çapraz bağlantı gibi kablo hatalarını tesbit
eder. Çok karışık dijital aletler olabileceği gibi basit analog
cihazlar da olabilirler. XGA - "Extended Graphics Array" - IBM tarafından 1990 yılında geliştirilen, yüksek
çözünürlükte görüntü standardıdır. 640X480 çözünürlükte 65,536 rengi,
1,024X768 çözünürlükte 256 rengi gösterir. XGA-2, daha yüksek çözünürlük
ve daha çok rengi verir. XJACK - Bazı diz üstü bilgisayarlardaki
kart modemlerin telefon bağlantısı için kullanılan bir konektördür.
Kart modemlerde RJ-11 kalın olduğu için kullanılamaz. Yatay bir caktır. "ikscek" diye
okunur. XML - "Extensible Markup Language" - HTML gibi bir WEB işaret dilinin nisbeten daha yenisidir. Sadece nasıl göstereceğini söylemekle
kalmaz, muhteviyatın ne idüğünü de bildirir.
Mesela, bir ürünün resmini gösterirken, alttan fiyatınıda
yazar ve tarama sırasında bu ürünün en ucuz nerede olduğu da taranabilir.
Ek bilgi sağlamada avantaj sağlar.Daha fazla bilgi için WC3' ün page on XMLsayfasını ziyaret edin..
"iksemel" diye okunur. Yagi antenna
- Paralel
anten elemanlarından müteşekkil bir yönlendirici antendir. Gelen sinyalleri
alır ve bir cihaza yansıtır. (Aktarım hattına bağlı elektriksel bir
cihaz). ZIF Socket - "Zero Insertion Force Socket" - Çoğu anakartta bulunan
işlemcinin takıldığı bir soket çeşididir. İşlemciyi takarken kuvvet
kullanılarak, iğnelerinin eğilmesine meydan vermemek için yapılmıştır.
Yan tarafında bir kol vardır. Bu kolu kaldırarak, işlemciyi kolayca
yerleştirir, sonra kolu indirerek, hem işlemciyi sabitleştirmiş, hem
de iğnelerin tam temasını sağlamış olursunuz. |